دیجی‌کالا چرا مثل خبرگزاری خبر منتشر می‌کند؟جنون بازدید به هر قیمتی

دیجی‌کالا مگ دقیقاً چه نوع محتوایی منتشر می‌کند؟

بررسی صفحه اصلی دیجی‌کالا مگ نشان می‌دهد این مجموعه تنها به معرفی کالا محدود نیست. در ساختار فعلی آن بخش‌هایی مانند ورزش، فیلم و سریال، خبر تکنولوژی، هوش مصنوعی، خبر بازی، سرمایه‌گذاری، سلامت، سفر و گردشگری دیده می‌شود.

حتی در تازه‌ترین مطالب، گزارش مربوط به دربی استقلال و پرسپولیس، اخبار فوتبال، خبر معرفی مدل‌های هوش مصنوعی و تحلیل موضوعات اقتصادی مانند خرید خانه سانتی‌متری منتشر شده است.

دیجی‌کالا مگ شبیه خبرگزاری شده است؟

اگر صرفاً ظاهر و شیوه انتشار محتوا را بررسی کنیم، پاسخ تا حد زیادی بله است.

صفحه دیجی‌کالا مگ دارای نویسندگان مشخص، زمان انتشار، دسته‌بندی خبری، «منتخب سردبیر»، بخش «جدیدترین اخبار و مقاله‌ها» و انتشار روزانه و مستمر محتواست. این ویژگی‌ها معمولاً در ساختار رسانه‌های حرفه‌ای و تحریریه‌ای دیده می‌شود.

قانون درباره رسانه برخط چه می‌گوید؟

براساس آیین‌نامه اجرایی قانون مطبوعات، رسانه‌ای که محتوا را در محیط دیجیتال و طی فرآیند روزنامه‌نگاری و تحریریه‌ای، به شکل منظم و با نام ثابت در حوزه‌هایی مانند سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، هنری و ورزشی منتشر کند، می‌تواند در تعریف رسانه برخط قرار گیرد.

در دستورالعمل صدور پروانه انتشار رسانه نیز «رسانه‌های الکترونیکی برخط» شامل خبرگزاری‌ها و پایگاه‌های خبری دانسته شده‌اند و اعتبار پروانه انتشار آنها از طریق سامانه جامع رسانه‌های کشور قابل بررسی است.

پس آیا دیجی‌کالا مگ بدون مجوز فعالیت می‌کند؟

در حال حاضر نمی‌توان با قطعیت چنین حکمی صادر کرد.

رصداقتصادی در جست‌وجوی منابع عمومی و اطلاعات قابل دسترسی، پروانه مشخصی با عنوان دقیق «دیجی‌کالا مگ» پیدا نکرد؛ اما پیدا نشدن یک عنوان در جست‌وجوی عمومی، به معنای اثبات نبود مجوز نیست. ممکن است پروانه احتمالی با عنوان حقوقی یا نام دیگری ثبت شده باشد.

بنابراین سؤال دقیق و حقوقی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این است:

پاسخ رسمی به همین سؤال می‌تواند بخش مهمی از ابهام موجود را برطرف کند.

اگر مجوز رسانه‌ای نداشته باشد چه؟

اگر مرجع قانونی احراز کند مجموعه‌ای عملاً فعالیت مصداق رسانه برخط انجام می‌دهد اما پروانه لازم را ندارد، آن زمان موضوع می‌تواند از منظر قانون مطبوعات و مقررات انتشار رسانه بررسی شود.

بنابراین استفاده از عبارت «تخلف قطعی دیجی‌کالا» پیش از دریافت استعلام رسمی دقیق نیست؛ اما مطالبه شفافیت درباره مجوز فعالیت خبری دیجی‌کالا مگ کاملاً قابل طرح است.

چرا یک فروشگاه اینترنتی وارد خبر ورزشی و اقتصادی شده است؟

اینجا یک مسئله مهم اقتصادی وجود دارد: ترافیک.

خبرهای فوتبالی، تکنولوژی، سینما، هوش مصنوعی و موضوعات روز، جست‌وجوی بسیار بالایی در گوگل دارند. ورود کاربران از این مطالب می‌تواند حجم بازدید دامنه یک فروشگاه اینترنتی را افزایش دهد و بخشی از کاربران را در اکوسیستم همان فروشگاه نگه دارد.

این مدل در بازاریابی دیجیتال با مفهوم «بازاریابی محتوایی» همخوانی دارد؛ اما وقتی حجم محتوا از راهنمای خرید عبور کرده و وارد پوشش مستمر اخبار عمومی می‌شود، مرز میان بازاریابی محتوا و فعالیت رسانه‌ای به یک پرسش جدی تبدیل می‌شود.

خبر می‌خوانید، ناگهان به فروشگاه می‌رسید

یکی از نکات قابل توجه در ساختار دیجی‌کالا مگ، اتصال محتوا به فضای تجاری دیجی‌کالاست.

برای مثال در مطلبی درباره دربی استقلال و پرسپولیس، در میانه گزارش بخش «خرید فوتبال‌دستی» دیده می‌شود. در گزارشی درباره خرید خانه سانتی‌متری نیز بخش‌هایی با عنوان «خرید طلای آب‌شده اقساطی» و «خرید سکه طلا اقساطی» در میان محتوا قرار گرفته است.

این مدل نشان می‌دهد محتوای خبری و تحلیلی در برخی صفحات می‌تواند هم‌زمان نقش جذب مخاطب و هدایت تجاری را ایفا کند.

راهنمای خرید یا تبلیغ محصول؛ مرز کجاست؟

این پرسش زمانی جدی‌تر می‌شود که دیجی‌کالا مگ درباره «بهترین» محصولات بازار مقاله منتشر می‌کند و همان محصولات در متن مستقیماً به صفحه خرید دیجی‌کالا متصل می‌شوند.

برای نمونه در یکی از تازه‌ترین مطالب با عنوان معرفی بهترین قاب‌های یک مدل گوشی، چند محصول با قیمت مشخص معرفی شده و بلافاصله گزینه «مشاهده و خرید» برای همان کالاها قرار گرفته است.

رقابت دیجی‌کالا با خبرگزاری‌ها عادلانه است؟

رسانه‌های رسمی برای فعالیت حرفه‌ای با مجموعه‌ای از الزامات روبه‌رو هستند؛ از صاحب امتیاز و مدیرمسئول گرفته تا مسئولیت حقوقی مطالب منتشرشده.

در مقابل، یک پلتفرم تجارت الکترونیک بزرگ از مزیت‌هایی مانند میلیون‌ها کاربر، برند شناخته‌شده، دامنه قدرتمند، اپلیکیشن و زیرساخت تجاری گسترده برخوردار است.

اگر چنین مجموعه‌ای هم‌زمان وارد رقابت گسترده بر سر کلمات کلیدی خبری شود، این پرسش برای فعالان رسانه‌ای شکل می‌گیرد که آیا شرایط رقابت میان یک فروشگاه بزرگ اینترنتی و رسانه‌های تخصصی و دارای مجوز برابر است؟

آیا هدف فقط گرفتن بازدید گوگل است؟

نمی‌توان بدون دسترسی به استراتژی داخلی دیجی‌کالا ادعا کرد هدف تمام این محتواها صرفاً گرفتن بازدید است؛ اما ساختار انتشار نشان می‌دهد موضوعات پرجست‌وجو بخش قابل توجهی از محتوای فعلی دیجی‌کالا مگ را تشکیل می‌دهند.

دربی استقلال و پرسپولیس، نتایج مسابقات، فیلم و سریال، هوش مصنوعی، مسکن، گردشگری و اخبار فناوری همگی ظرفیت بالایی برای جذب ورودی از موتورهای جست‌وجو دارند.

از منظر تجاری نیز هر ورودی جدید می‌تواند کاربر را وارد دامنه‌ای کند که تنها چند کلیک با خرید کالا و خدمات فاصله دارد.

مسئله اصلی چیست؛ خبر کار کردن یا شفاف نبودن جایگاه رسانه؟

اصل تولید محتوا توسط یک کسب‌وکار موضوع عجیبی نیست و هزاران برند در دنیا از وبلاگ و مجله برای ارتباط با مخاطبان استفاده می‌کنند.

ابهام از جایی آغاز می‌شود که یک مجله تجاری عملاً به پوشش مستمر اخبار عمومی، ورزش، اقتصاد و سایر موضوعات روز وارد می‌شود.

در این شرایط سه موضوع باید شفاف باشد:

• وضعیت مجوز: آیا این مجموعه پروانه رسانه برخط دارد؟
• مسئولیت تحریریه: مدیرمسئول یا مسئول قانونی مطالب منتشرشده چه کسی است؟
• تعارض منافع تجاری: در مطالبی که مستقیماً به فروش محصولات منتهی می‌شوند، مرز توصیه تحریریه و منفعت تجاری چگونه مشخص شده است؟

رصداقتصادی از وزارت ارشاد و دیجی‌کالا چه می‌پرسد؟

جمع‌بندی؛ دیجی‌کالا فروشگاه است یا رسانه؟

دیجی‌کالا از نظر کسب‌وکار یک فروشگاه و پلتفرم تجارت الکترونیک است، اما دیجی‌کالا مگ امروز بخشی از فعالیت‌هایی را انجام می‌دهد که از نظر ظاهری و تحریریه‌ای بسیار شبیه یک رسانه برخط است.

انتشار اخبار ورزشی، فناوری، اقتصادی و فرهنگی، داشتن نویسنده و تحریریه، انتشار مستمر و استفاده از عنوان‌هایی مانند «منتخب سردبیر» این پرسش را تقویت می‌کند که وضعیت قانونی این فعالیت دقیقاً چیست.

در بررسی عمومی رصداقتصادی، مجوز مشخصی با عنوان «دیجی‌کالا مگ» قابل احراز نشد؛ اما تا زمانی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره وضعیت پروانه آن پاسخ رسمی ندهد، نمی‌توان فعالیت این مجموعه را به صورت قطعی «غیرمجاز» یا «تخلف» نامید.

موضوع اصلی اکنون یک مطالبه ساده است: دیجی‌کالا یا مرجع صدور مجوز، شماره پروانه و وضعیت قانونی فعالیت رسانه‌ای دیجی‌کالا مگ را شفاف اعلام کند.