رتبه‌بندی ۵۰۰ شرکت برتر ایران؛ از سنجش عملکرد بنگاه‌ها تا ترسیم نقشه اقتصاد کشور

به گزارش خبرنگار رصد اقتصادی ، خرمی، مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی در نشستی با تشریح روند برگزاری رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران، اظهار کرد: این رویداد از سال 1377 و با ارزیابی 100 شرکت و تنها بر اساس یک شاخص سودآوری آغاز شد و اکنون پس از نزدیک به سه دهه، هزاران شرکت در فرآیند آن مشارکت می‌کنند و در نهایت 500 شرکت مورد ارزیابی قرار گرفته و 100 شرکت برتر بر مبنای بیش از 33 شاخص معرفی می‌شوند.

وی افزود: سازمان مدیریت صنعتی در برنامه‌های آینده خود به دنبال توسعه شاخص‌های کیفی، از جمله مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و گزارش‌های پایداری است تا ارزیابی بنگاه‌ها از جنبه‌های مختلف عملکردی و مدیریتی انجام شود.

رتبه‌بندی شرکت‌ها بدون دریافت هزینه

مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی با اشاره به برخی برداشت‌های نادرست درباره هزینه‌بر بودن حضور شرکت‌ها در این فرآیند گفت: مشارکت در رتبه‌بندی شرکت‌های برتر کاملاً رایگان و داوطلبانه است و سازمان مدیریت صنعتی هیچ وجهی از شرکت‌های شرکت‌کننده دریافت نمی‌کند.

به گفته خرمی، اطلاعات شرکت‌ها هر سال توسط تیم تخصصی سازمان بررسی و نتایج و گزارش‌های مربوطه در اختیار خود شرکت‌ها قرار می‌گیرد.

 شرکت‌های بزرگ؛ تاب‌آورتر در دوران جنگ

خرمی با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی سال گذشته، آن را یکی از سخت‌ترین دوره‌ها برای بنگاه‌های اقتصادی کشور دانست و گفت: شرکت‌هایی که طی سال‌های گذشته با سازمان مدیریت صنعتی همکاری داشته و برای رفع نقاط ضعف خود از مشاوره و رهنمودهای تخصصی استفاده کرده بودند، در جریان بحران جنگ آسیب کمتری دیدند و بخش عمده آنها همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

وی با بیان اینکه میزان مشارکت شرکت‌ها در رتبه‌بندی امسال نسبت به سال‌های گذشته کاهش قابل توجهی نداشته است، افزود: بررسی آمار پس از جنگ 12 روزه نشان می‌دهد شوک واردشده به بنگاه‌های اقتصادی کمتر از برآوردهای اولیه بوده است.

مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی همچنین از اجرای طرح‌هایی برای ارائه خدمات مشاوره‌ای به کسب‌وکارهای آسیب‌دیده از جنگ خبر داد و از سیاست‌گذاران و مدیران دولتی خواست از داده‌های رایگان رتبه‌بندی شرکت‌ها در فرآیند برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری اقتصادی استفاده کنند.

 100 شرکت برتر، نزدیک به 40 درصد فروش کشور را در اختیار دارند

خرمی با تشریح سهم شرکت‌های بزرگ در اقتصاد کشور گفت: 100 شرکت برتر حدود 11 درصد از ارزش افزوده کشور و 500 شرکت برتر حدود 15 درصد از ارزش افزوده اقتصاد ایران را ایجاد می‌کنند.

وی ادامه داد: از نظر فروش نیز 100 شرکت نخست حدود 38 تا 40 درصد و 500 شرکت برتر حدود 43 درصد از فروش کل کشور را به خود اختصاص داده‌اند.

به گفته وی، فاصله میان شرکت‌های صدرنشین و سایر شرکت‌ها نیز قابل توجه است؛ به‌گونه‌ای که 100 شرکت نخست به‌تنهایی حدود 80 درصد از ارزش فروش 500 شرکت برتر را در اختیار دارند.

 پتروشیمی، نفت و فلزات در صدر صنایع بزرگ کشور

بر اساس داده‌های ارائه‌شده در این نشست، شرکت‌های حاضر در رتبه‌بندی در 23 گروه صنعتی دسته‌بندی شده‌اند.

از نظر سهم فروش، بانک‌ها و مؤسسات اعتباری با حدود 17 درصد در رتبه نخست قرار دارند و پس از آن گروه پتروشیمی با 14 درصد، فلزات با 12 درصد و شرکت‌های چندرشته‌ای صنعتی با 11 درصد قرار گرفته‌اند. 27 درصد باقی‌مانده نیز میان سایر گروه‌های صنعتی توزیع شده است.

در بخش صادرات نیز پتروشیمی با سهم 38 درصدی در صدر قرار دارد و پس از آن فرآورده‌های نفتی با 27 درصد، فلزات با 13 درصد و شرکت‌های چندرشته‌ای با 10 درصد قرار گرفته‌اند.

خرمی این ترکیب را نشانه‌ای از وابستگی قابل توجه اقتصاد ایران به صنایع پایه و تک‌محصولی دانست.

رتبه‌بندی؛ فراتر از برندسازی

مدیرعامل سازمان مدیریت صنعتی تأکید کرد که رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران صرفاً یک ابزار برای برندسازی شرکت‌ها نیست، بلکه می‌تواند تصویری کلان از ساختار و وضعیت اقتصاد کشور ارائه کند.

به گفته وی، این رتبه‌بندی مشخص می‌کند اقتصاد ایران تا چه اندازه به سمت صنایع دانش‌بنیان و فناوری‌محور حرکت کرده و چه فاصله‌ای با این حوزه‌ها دارد.

خرمی همچنین در آخر افزود:  رتبه‌بندی را ابزاری برای شناسایی شرکت‌های سودآور و دارای رشد پایدار، تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران، سیاست‌گذاری اقتصادی و ارزیابی اعتبار شرکت‌های ایرانی از سوی شرکای تجاری خارجی عنوان کرد.

و اضافه کرد:فعالیت بنگاه‌های بزرگ علاوه بر نقش مستقیم آنها در تولید و فروش، از طریق اشتغال‌زایی و ایجاد زنجیره تأمین و اکوسیستم گسترده‌ای از تأمین‌کنندگان، تأثیر مستقیمی بر ثبات اجتماعی و اقتصادی کشور دارد.