نحوه شکایت از وبسایتهای اینترنتی و فروشگاههای آنلاین 1405
راهنمای جامع، مستند و حقوقی نحوه شکایت از وبسایتهای اینترنتی و فروشگاههای آنلاین : گسترش خریدهای آنلاین و خدمات وبمحور، در کنار تمام آسایش و مزایایی که دارد، بستری برای بروز تخلفات متعدد نیز فراهم کرده است؛ از کلاهبرداریهای سازمانیافته و عدم ارسال کالا گرفته تا گرانفروشی، ارائه کالای تقلبی، نقض حریم خصوصی و عدم رعایت حق انصراف از خرید (مرجوعی کالا).
بسیاری از کاربران هنگام مواجهه با تخلف یک وبسایت دچار سردرگمی میشوند و تصور میکنند به دلیل مجازی بودن فضا، دستشان به جایی بند نیست. اما واقعیت این است که در نظام حقوقی ایران، «قانون تجارت الکترونیکی (مصوب 1382)» و «قانون جرایم رایانهای (مصوب 1388)» ابزارهای قانونی قدرتمندی در اختیار شاکی قرار دادهاند، وکیل اصفهان گزینه ایده آل پیش روی شماست.این راهنما، نقشه راه کامل و صفر تا صد نحوه پیگیری، ثبت شکایت و استرداد حقوق قانونی از انواع وبسایتهای اینترنتی را به صورت گامبهگام تشریح میکند.
مستندسازی و جمعآوری «ادله الکترونیکی»
پیش از آنکه مدیر وبسایت متوجه اقدام شما شود و حساب کاربریتان را مسدود کند یا صفحات وب را تغییر دهد، باید مستندات قانونی خود را جمعآوری کنید.
طبق ماده 12 قانون تجارت الکترونیکی، «دادهپیامها» (Data Messages) از جمله اسکرینشاتها، لاگها، پیامکها و ایمیلها دارای ارزش اثباتی برابر با اسناد کاغذی در دادگاه هستند.
مدارکی که باید فوراً ذخیره و چاپ کنید:
تصویر فاکتور و کد رهگیری سفارش:
- از صفحه نهایی سفارش که شامل شماره فاکتور، تاریخ، مبلغ و نام خریدار است اسکرینشات بگیرید.
رسید تراکنش بانکی:
- شماره پیگیری بانکی، کد ارجاع (RRN)، شماره کارت/حساب مقصد و زمان دقیق تراکنش.
تصویر مشخصات محصول و تبلیغ:
- از مشخصات فنی، عکس کالا و تعهدات وبسایت اسکرینشات بگیرید (برای اثبات مغایرت احتمالی کالا).
تاریخچه گفتگوها:
- کلیه مکالمات در چت آنلاین سایت، پیامرسانها، ایمیلها یا فایلهای ضبط صدای تماس تلفنی.
استعلام هویتی دامنه (Whois):
- با مراجعه به سایتهایی نظیر who.is یا nic.ir (برای دامنههای ir.) از اطلاعات ثبتکننده دامنه اسکرینشات بگیرید.
تفکیک نوع تخلف وبسایت (به کدام مرجع مراجعه کنیم؟)
پیشنهاد میشود تشخیص نوع تخلف را به وکیل تهران بسپارید ، با یک تماس از نوع تخلف اطمینان حاصل کنید.برای رسیدن به نتیجه در کوتاهترین زمان، باید مسیر شکایت را بر اساس نوع تخلف وبسایت انتخاب کنید:
text
[نوع تخلف وبسایت]
│
┌─────────────────────────────────┼─────────────────────────────────┐
▼ ▼ ▼
[تخلفات صنفی و تجاری] [کلاهبرداری، فیشینگ و جرایم] [محتوای مجرمانه و توهین]
(گرانفروشی، مغایرت کالا، (پول را گرفته و غیب شده، (نقض کپیرایت، افترا،
عدم استرداد وجه، نقص تعهد) سرقت حساب، عدم ارسال عمدی) افشای حریم خصوصی)
│ │ │
▼ ▼ ▼
1. اینماد (Enamad) 1. دفاتر خدمات قضایی 1. کارگروه مصادیق
2. سامانه 124 (تعزیرات) (دادسرای جرایم رایانهای) محتوای مجرمانه
3. اتحادیه کسبوکارهای مجازی 2. ارجاع به پلیس فتا 2. دادسرای فرهنگ و رسانه

پیگیری تخلفات مصرفکننده اینماد
اگر سایتی که از آن خرید کردهاید دارای «اینماد» (نماد اعتماد الکترونیکی) است، بهترین و سریعترین اهرم فشار، استفاده از سازوکار مرکز توسعه تجارت الکترونیکی است؛ زیرا ثبت شکایت در اینماد میتواند منجر به تعلیق درگاه پرداخت بانکی سایت شود.
حقوق طلایی شما طبق قانون تجارت الکترونیکی:
ماده 37 (حق انصراف 7 روزه):
- در هر معامله از راه دور، مصرفکننده باید حداقل
7 روز کاری
- وقت برای انصراف از قبول خود بدون تحمل جریمه یا ارائه دلیل داشته باشد. تنها هزینه تحمیلشده، هزینه بازپس فرستادن کالاست.
ماده 39 (عدم امکان تأمین کالا):
- اگر وبسایت نتواند کالا یا خدمات را در موعد مقرر تحویل دهد، باید مبلغ دریافتی را
فوراً و بدون کسر هیچ هزینهای
- به خریدار بازگرداند.
مراحل ثبت شکایت در سامانه اینماد (Enamad.ir):
- به سامانه اینماد به نشانی
enamad.ir
- مراجعه کنید.روی بخش
«شکایت از کسبوکار»
- کلیک کرده و یک حساب کاربری بسازید.با وارد کردن آدرس دامنه وبسایت متخلف، شماره فاکتور، تاریخ و مستندات پرداخت را بارگذاری کنید.
فرآیند رسیدگی:
- پس از ثبت، پیامکی برای مدیر سایت ارسال میشود. متصدی وبسایت
96 ساعت (4 روز کاری)
- فرصت دارد تا رضایت شما را جلب کرده یا پاسخ مستند ارسال کند.
ضمانت اجرا:
- در صورت عدم پاسخگویی یا لجاجت فروشگاه، اینماد سایت تعلیق شده، امتیاز منفی ثبت میشود و در گام بعد،
درگاه پرداخت اینترنتی (IPG) وبسایت از طریق شاپرک مسدود خواهد شد.
شکایت از گرانفروشی و تخلفات صنفی (سامانه 124 و تعزیرات)
اگر وبسایت کالایی را گرانتر از قیمت مصوب فروخته، خدمات پس از فروش ارائه نداده، یا کالای تقلبی به جای اصل تحویل داده است:
سازمان تعزیرات حکومتی و سامانه 124:
- به سامانه
124.ir
- (سامانه پاسخگویی به شکایات سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان) مراجعه کنید و شکایت خود را همراه با فاکتور ثبت کنید یا با شماره تلفن
124
- تماس بگیرید.
اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی:
- چنانچه وبسایت عضو این اتحادیه باشد، میتوانید به نشانی
ecunion.ir
- مراجعه کرده و در بخش شکایات، تخلف نقض حقوق مشتری را ثبت نمایید.

شکایت کیفری از کلاهبرداری ، سرقت اینترنتی و سایتهای نامعتبر
اگر وبسایت فاقد هرگونه مجوزی است، پس از واریز وجه راههای ارتباطی را مسدود کرده، فیشینگ انجام داده، یا اساساً هویت جعلی داشته است، موضوع جنبه «کیفری» دارد و باید از طریق قوه قضائیه پیگیری شود.
⚠️ یک باور غلط: خیلی از افراد مستقیماً به مقر پلیس فتا مراجعه میکنند. توجه داشته باشید که پلیس فتا ضابط قضایی است، نه مرجع قضایی! پلیس فتا نمیتواند بدون دستور مقام قضایی (دادیار یا بازپرس) اقدامی علیه یک سایت یا حساب بانکی انجام دهد.
مسیر درست و قانونی شکایت کیفری:
گام 1: ثبتنام در سامانه ثنا
اگر حساب کاربری ثنا ندارید، از طریق سامانه sana.adliran.ir یا مراجعه حضوری به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، احراز هویت ثنا را انجام دهید.
گام 2: مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی
همراه با فلش مموری حاوی مدارک، پرینت تراکنش بانکی و کارت ملی به یکی از دفاتر خدمات قضایی مراجعه کرده و شکواییهای با عناوین زیر تنظیم کنید:
کلاهبرداری رایانهای
- (موضوع ماده 13 قانون جرایم رایانهای / ماده 741 قانون مجازات اسلامی)
تحصیل مال از طریق نامشروع
- (ماده 2 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری)
خیانت در امانت یا عدم ایفای تعهدات مالی
گام 3: ارجاع به دادسرای جرایم رایانهای
پرونده از دفتر خدمات قضایی به دادسرای ویژه جرایم رایانهای (فناوری اطلاعات) ارجاع میشود. بازپرس پرونده دستورات قضایی لازم را صادر میکند:
- دستور مسدودسازی حساب بانکی متصل به سایت.دستور استعلام مشخصات صاحب حساب و IP سرور از بانک مرکزی و شرکت مخابرات.ارجاع پرونده به
پلیس فتا
- جهت بررسیهای فنی و تخصصی.
گام 4: تحقیقات در پلیس فتا
با در دست داشتن نامه دادسرا، به پلیس فتای محل ارجاع مراجعه میکنید. کارشناسان فنی فتا ردیابی دیجیتالی متهم (سرور، درگاه واسط، شماره شبای نهایی پولهای منتقلشده) را آغاز کرده و گزارش نهایی را به دادسرا ارسال میکنند.
متن شکواییه کلاهبرداری رایانهای از وبسایت اینترنتی
میتوانید از این قالب مستند در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی استفاده کنید، لازم به ذکر است بهترین لایحه توسط وکیل پایه یک دادگستری یزد تنظیم میشود.
text
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب (ویژه جرایم رایانهای) با سلام و احترام؛ اینجانب به استحضار عالی میرساند: در تاریخ .../.../140... با مراجعه به وبسایت اینترنتی به نشانی ................................. به قصد خرید کالا/خدمات، اقدام به ثبت سفارش به شماره ................................. نمودم. متعاقب آن، از طریق درگاه پرداخت متصل به وبسایت / واریز مستقیم، مبلغ ................................. ریال به حساب / شماره کارت اعلامی از سوی سایت واریز گردید (رسید پیوست). متأسفانه پس از پرداخت وجه، متصدیان وبسایت مذکور از ارسال کالا در موعد مقرر استنکاف ورزیده و کلیه راههای ارتباطی اعم از تلفن، پشتیبانی و آدرس مندرج در سایت را پاسخگو نبوده و حساب کاربری اینجانب را در سایت مسدود نمودهاند؛ بهگونهای که هیچ نشانهای از حسن نیت برای ایفای تعهد یا استرداد وجه ملاحظه نمیشود. با عنایت به اینکه اقدامات فوقالذکر مصداق بارز مانور متقلبانه، فریب عمومی در بستر وب و بردن مال غیر از طریق سامانههای رایانهای است؛ با استناد به ماده 13 قانون جرایم رایانهای (ماده 741 قانون مجازات اسلامی) و قانون تجارت الکترونیکی، تقاضای تعقیب کیفری گردانندگان وبسایت مذکور، توقیف حسابهای بانکی متصل به سایت جهت جلوگیری از تضییع بیشتر حقوق شهروندان، و صدور حکم به ردّ مال و مجازات قانونی متهمان را استدعا دارم. مدارک و منضمات: 1. تصویر صفحه خرید و فاکتور وبسایت 2. تاییدیه پرداخت و رسید تراکنش شاپرک با ذکر شماره پیگیری 3. تصویر استعلام مشخصات دامنه سایت (Whois) 4. مستندات عدم پاسخگویی و مسدودسازی دسترسی
شکایت از محتوای مجرمانه وبسایتها (توهین، نقض حریم، افترا)
اگر وبسایتی اقدام به انتشار اطلاعات شخصی شما، نقض کپیرایت آثار، نشر اکاذیب یا محتوای غیراخلاقی کرده است، لزوماً نیاز به طرح دعوای مالی ندارید:
کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه (سامانه پیوندها):
- به نشانی
internet.ir
- مراجعه کنید. در بخش «گزارشهای مردمی تخلفات تارنماهای اینترنتی»، آدرس صفحه (URL دقیق) حاوی محتوای غیرقانونی را ثبت کنید. در صورت احراز تخلف توسط کارگروه، وبسایت فوراً فیلتر خواهد شد.
دادسرای فرهنگ و رسانه:
- در صورتی که وبسایت دارای پایگاه خبری رسمی، خبرگزاری یا نشریه الکترونیک ثبتشده در سامانه جامع رسانهها (e-rasaneh.ir) باشد، مرجع قضایی صالح جهت رسیدگی به افترا و نشر اکاذیب، «دادسرای فرهنگ و رسانه» خواهد بود.
5 اشتباه رایج که شانس پیروزی شما را از بین میبرد
انتقال کارتبهکارت بدون دریافت فاکتور:
- خرید از سایتهایی که درگاه رسمی شاپرک ندارند و صرفاً یک شماره کارت شخصی در صفحه نمایش میدهند، اثبات معامله را بسیار دشوار میکند.
پاک کردن تاریخچه مرورگر و چتها:
- هیچ اسکرینشاتی را حذف نکنید؛ حتی الامکان لینک صفحات آرشیو شده وب را در سایتهایی مانند web.archive.org ثبت کنید.
انصراف به دلیل طولانی شدن فرآیند در مراجع قضایی:
- روند قضایی جرایم اینترنتی ممکن است بین 1 تا 3 ماه زمان ببرد، اما با توجه به سامانههای یکپارچه توقیف حساب قضایی، متهم به سرعت در تنگنا قرار گرفته و غالباً برای رفع توقیف حساب حاضر به مصالحه و استرداد وجه میشود.
عدم درخواست خسارت دادرسی و تاخیر تأدیه:
- همواره در دادخواستهای خود قید کنید که «کلیه خسارات ناشی از دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه بر اساس شاخص بانک مرکزی» مورد مطالبه است.
ارسال نکردن اظهارنامه رسمی:
- پیش از شکایت کیفری، ارسال یک «اظهارنامه رسمی قضایی» از طریق دفاتر قضایی به آدرس پستی مندرج در سایت، راه هرگونه ادعای بیاطلاعی یا وجود مشکل فنی را بر متهم میبندد.
چکلیست اقدام اضطراری
| اولویت | وضعیت وبسایت | اقدام فوری | مرجع پیگیری |
|---|---|---|---|
| 1 | سایت اینماد دارد | ثبت شکایت فوری در سامانه اینماد | enamad.ir (مهلت 96 ساعته) |
| 2 | سایت درگاه رسمی دارد اما اینماد ندارد | ثبت شکواییه در دفتر خدمات قضایی | دادسرای جرایم رایانهای / پلیس فتا |
| 3 | کلاهبرداری محض و سایت موقت/فیشینگ | مسدودسازی فوری کارت بانکی خود + شکواییه کیفری | دادسرا + اقدام فوری در پلیس فتا |
| 4 | گرانفروشی و عدم رعایت حق انصراف | ثبت گزارش تخلف صنفی | سامانه 124 (تعزیرات حکومتی) |
0 دیدگاه