خبر خوش برای دارندگان چک برگشتی و وام‌گیرندگان

به گزارش رصد اقتصادی، رضا قاسمپور، مدیرعامل شرکت اعتبارسنجی ایران، گفته است این تصمیم در پی مشکلات و اختلالات اخیر در برخی بانک‌ها و برای جلوگیری از آسیب اعتباری به مشتریانی اتخاذ شده که ممکن است در این دوره امکان انجام به‌موقع تعهدات خود را نداشته باشند.

چک برگشتی تا 15 شهریور از اعتبارسنجی حذف شد؟

تعبیر دقیق این است که اثر منفی چک برگشتی در گزارش اعتبارسنجی برای بازه 23 خرداد تا 15 شهریور اعمال نمی‌شود.

این موضوع با «حذف شدن خود چک برگشتی» یا «رفع سوءاثر قانونی چک» تفاوت دارد.

اقساط عقب‌افتاده هم شامل این تصمیم می‌شوند؟

بله. براساس توضیح شرکت اعتبارسنجی ایران، اقساط معوق تسهیلات نیز در بازه تعیین‌شده مشمول همین سیاست هستند و اثر منفی آنها در گزارش اعتبارسنجی فرد اعمال نمی‌شود.

بنابراین فردی که در این بازه به‌دلیل شرایط خاص با تأخیر در پرداخت یک یا چند قسط مواجه شده، از نظر گزارش اعتبارسنجی با همان اثر منفی معمول روبه‌رو نخواهد شد.

آیا با چک برگشتی الان راحت‌تر وام می‌دهند؟

نه لزوماً. تصمیم جدید فقط یکی از اجزای بررسی بانکی یعنی گزارش اعتبارسنجی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

بانک‌ها برای پرداخت وام علاوه بر امتیاز اعتباری، موارد دیگری مانند درآمد، میزان بدهی، سابقه بانکی، ضمانت، وثیقه، شرایط تسهیلات و مقررات داخلی خود را نیز بررسی می‌کنند.

در نتیجه نمی‌توان گفت هر فردی که چک برگشتی یا قسط معوق دارد، تا 15 شهریور حتماً وام دریافت خواهد کرد.

جدول؛ چه چیزی تا 15 شهریور تغییر کرده و چه چیزی تغییر نکرده؟

اگر قسط را به‌موقع بدهیم هنوز امتیاز مثبت می‌گیریم؟

بله؛ این بخش یکی از مهم‌ترین نکات خبر جدید است.

مدیرعامل شرکت اعتبارسنجی ایران تأکید کرده است که در همین بازه، مشتریانی که اقساط خود را در موعد پرداخت کنند یا چک‌هایشان در سررسید پاس شود، همچنان امتیاز مثبت خوش‌حسابی دریافت می‌کنند.

یعنی سیاست جدید صرفاً اثر منفی را تعلیق کرده و امتیاز مثبت مشتریان خوش‌حساب را متوقف نکرده است.

این تصمیم چه تأثیری روی رتبه اعتباری دارد؟

رتبه اعتباری براساس سابقه رفتار مالی فرد محاسبه می‌شود. پرداخت به‌موقع بدهی‌ها و اقساط معمولاً اثر مثبت و تأخیر یا چک برگشتی اثر منفی دارد.

با تصمیم جدید، برخی رویدادهای منفی مربوط به بازه 23 خرداد تا 15 شهریور در محاسبه گزارش اعتباری اثر منفی نمی‌گذارند.

در نتیجه فردی که فقط در این دوره با مشکل موقت مواجه شده است، ممکن است در گزارش اعتبارسنجی با افتی که در شرایط عادی رخ می‌داد مواجه نشود.

آیا رتبه اعتباری همه افراد بالا می‌رود؟

خیر. تعلیق اثر منفی به معنی افزایش خودکار امتیاز همه افراد نیست.

اگر فرد در این بازه خوش‌حسابی داشته باشد، طبق اعلام رسمی امتیاز مثبت دریافت خواهد کرد؛ اما فردی که فقط بدهی معوق داشته، صرفاً از اعمال اثر منفی آن در این بازه معاف می‌شود.

این فرصت شامل چک‌های قبل از 23 خرداد هم می‌شود؟

بازه اعلام‌شده به‌طور مشخص از 23 خرداد تا 15 شهریور 1405 است.

بنابراین چک‌ها یا اقساطی که خارج از این بازه ایجاد شده‌اند، باید طبق قواعد عادی اعتبارسنجی بررسی شوند؛ مگر آنکه بانک مرکزی برای آنها دستورالعمل جداگانه‌ای اعلام کند.

تا چه روزی فرصت داریم؟

براساس ابلاغ اعلام‌شده، این سیاست تا 15 شهریور 1405 ادامه دارد.

به عبارت دیگر از امروز تنها چند روز تا پایان این بازه باقی مانده و افرادی که بدهی یا چک تعیین‌تکلیف‌نشده دارند بهتر است فرصت باقی‌مانده را به معنی امکان عقب انداختن تعهدات تلقی نکنند.

بعد از 15 شهریور چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق اعلام فعلی، مهلت تعلیق تا 15 شهریور است و پس از پایان این بازه، در صورت تمدید نشدن تصمیم بانک مرکزی، نظام اعتبارسنجی به روال معمول خود بازمی‌گردد.

یعنی چک‌های برگشتی و اقساط معوق جدید می‌توانند دوباره روی رتبه اعتباری اثر منفی داشته باشند.

تا این لحظه تمدید این مهلت پس از 15 شهریور اعلام نشده است.

چرا بانک مرکزی چنین تصمیمی گرفت؟

طبق توضیحات مدیرعامل شرکت اعتبارسنجی ایران، این تصمیم در پی اختلالات ایجادشده در چند بانک و مشکلاتی که برای برخی مشتریان به وجود آمد اتخاذ شده است.

هدف این بوده که افرادی که به دلایل خارج از کنترل خود امکان پرداخت قسط یا پاس کردن چک را نداشتند، به شکل غیرمنصفانه با کاهش امتیاز اعتباری مواجه نشوند.

قبلاً هم چنین امتیازی داده شده بود؟

بله. مدیرعامل شرکت اعتبارسنجی ایران گفته است بانک مرکزی پیش‌تر نیز از 9 اسفند تا 9 خرداد به مدت سه ماه، ثبت امتیاز منفی ناشی از تأخیر در پرداخت اقساط و چک‌های برگشتی را متوقف کرده بود.

آیا چک برگشتی مانع دریافت دسته‌چک است؟

این خبر را نباید با مقررات صدور دسته‌چک اشتباه گرفت.

مقررات بانکی درباره افراد دارای چک برگشتی رفع‌سوءاثرنشده همچنان موضوع مستقلی است و تعلیق اثر منفی در گزارش اعتبارسنجی لزوماً به معنی لغو محدودیت‌های مربوط به دسته‌چک نیست.

برای دریافت دسته‌چک جدید، بانک علاوه بر اعتبارسنجی، سوابق چک و سایر ضوابط قانونی را بررسی می‌کند.

آیا خرید اقساطی خودرو و کالا راحت‌تر می‌شود؟

بسیاری از شرکت‌های فروش اقساطی برای تعیین سقف اعتبار مشتری از گزارش اعتبارسنجی استفاده می‌کنند.

در نتیجه این تصمیم می‌تواند ظاهر گزارش اعتباری برخی مشتریان را بهتر از حالت عادی نگه دارد، اما شرکت فروشنده همچنان اختیار دارد شرایط مالی و سوابق دیگر فرد را بررسی کند.

بنابراین نباید آن را مجوز قطعی برای دریافت اعتبار یا خرید اقساطی دانست.

اگر چک من در این بازه برگشت خورده چه کنم؟

تعلیق امتیاز منفی نباید باعث شود رفع سوءاثر چک را به تعویق بیندازید.

اگر امکان تأمین وجه وجود دارد، بهترین اقدام همچنان پرداخت وجه، تعیین‌تکلیف چک و طی فرآیند قانونی رفع سوءاثر است.

زیرا حتی اگر گزارش اعتبارسنجی در این دوره امتیاز منفی ثبت نکند، اصل سابقه چک و تعهد مالی به صورت خودکار از بین نمی‌رود.

اگر قسط عقب افتاده داریم چه کنیم؟

افرادی که اقساط معوق دارند نیز بهتر است از این فرصت برای تسویه یا مذاکره با بانک استفاده کنند.

چراکه پایان تعلیق می‌تواند باعث بازگشت قواعد عادی اعتبارسنجی شود و تأخیرهای بعدی دوباره رتبه اعتباری را تحت تأثیر قرار دهد.

چطور بفهمیم رتبه اعتباری ما چند است؟

گزارش اعتبارسنجی افراد از مسیرهای رسمی و سامانه‌های مجاز اعتبارسنجی قابل دریافت است.

در این گزارش معمولاً سوابق تسهیلات، وضعیت بازپرداخت، رفتار اعتباری و امتیاز فرد نمایش داده می‌شود.

متقاضیان بهتر است برای استعلام از لینک‌های ناشناس شبکه‌های اجتماعی استفاده نکنند و اطلاعات کارت بانکی خود را در صفحات غیررسمی وارد نکنند.

این خبر برای چه کسانی مهم‌تر است؟

• افرادی که بین 23 خرداد تا 15 شهریور چک برگشتی داشته‌اند؛
• افرادی که در همین بازه اقساط وام آنها عقب افتاده است؛
• متقاضیان دریافت وام و تسهیلات؛
• متقاضیان خرید اقساطی خودرو و کالا؛
• افرادی که در حال بهبود رتبه اعتباری خود هستند؛
• کسب‌وکارهایی که در این دوره با اختلال بانکی مواجه شده‌اند.

چرا این خبر می‌تواند در ساعات آینده ترند شود؟

این تصمیم مستقیماً به سه موضوع بسیار پرجست‌وجو یعنی وام بانکی، چک برگشتی و رتبه اعتباری ارتباط دارد.

از طرف دیگر پایان مهلت در 15 شهریور باعث شده خبر حالت فوری پیدا کند و بسیاری از کاربران بخواهند بدانند چک برگشتی یا قسط معوق آنها چه اثری بر دریافت وام خواهد داشت.

جمع‌بندی؛ چک برگشتی تا 15 شهریور چه اثری دارد؟

براساس ابلاغ بانک مرکزی، از 23 خرداد تا 15 شهریور 1405 اثر منفی چک‌های برگشتی و اقساط معوق تسهیلات در گزارش اعتبارسنجی افراد ثبت نمی‌شود.

در مقابل، اگر مشتری در همین دوره اقساط خود را به‌موقع پرداخت کند یا چک را در سررسید پاس کند، امتیاز مثبت خوش‌حسابی همچنان برای او ثبت خواهد شد.

اما این تصمیم به معنی بخشیده شدن بدهی، رفع خودکار سوءاثر چک، حذف محدودیت‌های قانونی یا تضمین دریافت وام نیست.

با توجه به پایان مهلت در 15 شهریور، افرادی که چک برگشتی یا قسط عقب‌افتاده دارند بهتر است تعهدات خود را تعیین‌تکلیف کنند و این دوره را صرفاً یک فرصت موقت برای جلوگیری از آسیب اعتباری بیشتر بدانند.

اخبار مرتبط رصد اقتصادی

• آخرین اخبار وام، بانک، چک و تسهیلات
• جدیدترین اخبار اقتصادی رصد اقتصادی

منابع بررسی خبر

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛ شرکت اعتبارسنجی ایران؛ اظهارات رضا قاسمپور مدیرعامل شرکت اعتبارسنجی ایران درباره تعلیق اثر منفی چک‌های برگشتی و اقساط معوق در بازه 23 خرداد تا 15 شهریور 1405.