با این حال، نکته مهم این است که نرخ چهارم بنزین هنوز در این گزارش به‌عنوان مصوبه قطعی دولت اعلام نشده است. آنچه مطرح شده، پیشنهادی برای مدیریت مصرف سوخت و تفکیک گروه‌های مصرف‌کننده است؛ بنابراین فعلاً نمی‌توان از زمان اجرا یا مبلغ قطعی نرخ چهارم خبر داد.

فرمول پیشنهادی جدید بنزین چیست؟

بر اساس توضیحات رضا نواز در گفت‌وگو با ایسنا که همشهری آنلاین آن را منتشر کرده، مدل پیشنهادی شامل چهار پلکان قیمتی است. در این الگو، سه نرخ نخست حفظ می‌شوند و نرخ چهارم برای مصرف بالاتر از پلکان‌های قبلی در نظر گرفته می‌شود.

مبلغ نرخ چهارم، سقف مصرف مشمول آن و نحوه محاسبه سهمیه در این پیشنهاد مشخص نشده است. همچنین برای اجرایی شدن چنین مدلی، باید جزئیات رسمی آن از سوی مراجع تصمیم‌گیر اعلام شود.

چه کسانی ممکن است مشمول نرخ چهارم بنزین شوند؟

طبق توضیحات سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت، نرخ چهارم برای گروه محدودی از مصرف‌کنندگان در نظر گرفته می‌شود که میزان مصرف آن‌ها بسیار بالاست. در این مدل، رانندگانی که مصرف بیشتری دارند، می‌توانند برای ادامه مصرف با نرخ بالاتر سوخت‌گیری کنند یا با کاهش مصرف، در پلکان‌های پایین‌تر باقی بمانند.

با این حال، هنوز مشخص نیست مرز مصرف بالا دقیقاً چند لیتر در ماه خواهد بود و آیا این نرخ بر اساس میزان مصرف هر خودرو، تعداد خودروهای متعلق به یک فرد یا معیار دیگری تعیین می‌شود. بنابراین نمی‌توان گروه مشخصی از رانندگان را از هم‌اکنون مشمول نرخ چهارم دانست.

آیا نرخ چهارم بنزین برای همه مردم اجرا می‌شود؟

در پیشنهاد مطرح‌شده، هدف این نیست که همه رانندگان با نرخ چهارم بنزین سوخت‌گیری کنند. به گفته نواز، حدود 90 درصد دارندگان خودرو می‌توانند در سه پلکان نخست قرار بگیرند؛ این رقم برآورد او از مدل پیشنهادی است و نباید آن را آمار قطعی دولت یا نتیجه اجرای طرح تلقی کرد.

او همچنین گفته است نرخ‌های اول، دوم و سوم در این الگو بدون تغییر می‌مانند و نرخ بالاتر فقط برای مصرف مازاد در نظر گرفته می‌شود. با این حال، آثار واقعی طرح بر هزینه خانوارها به سهمیه‌ها، مرز هر پلکان و نرخ نهایی اعلام‌شده بستگی دارد.

نرخ چهارم بنزین چه تفاوتی با نرخ سوم دارد؟

در مدل پیشنهادی، نرخ سوم همان 10 هزار تومان در نظر گرفته شده و نرخ چهارم برای مصرف بالاتر از محدوده پلکان‌های قبلی تعریف می‌شود. به این ترتیب، تفاوت اصلی در ایجاد یک سطح قیمتی جدید برای مصرف بسیار بالا است، نه جایگزین شدن نرخ چهارم با تمام نرخ‌های قبلی.

البته جزئیات اجرایی این تفکیک هنوز روشن نیست. تا زمانی که سهمیه هر خودرو، سقف مصرف و نرخ چهارم به‌صورت رسمی اعلام نشود، نمی‌توان هزینه ماهانه رانندگان یا میزان افزایش مخارج سوخت را به‌طور دقیق محاسبه کرد.

آیا نرخ چهارم بنزین باعث گرانی کالاها می‌شود؟

تأثیر احتمالی نرخ چهارم بر قیمت کالاها به نحوه اجرای طرح بستگی دارد. اگر افزایش هزینه فقط متوجه گروه محدودی از مصرف‌کنندگان باشد، اثر مستقیم آن با حالتی که نرخ سوخت برای همه رانندگان افزایش پیدا کند، متفاوت خواهد بود.

با این حال، هزینه سوخت تنها یکی از عوامل مؤثر بر قیمت حمل‌ونقل و کالاهاست. میزان اثرگذاری هر تغییر بر تورم به عواملی مانند سهم سوخت در هزینه تمام‌شده، واکنش بازار حمل‌ونقل و شرایط عمومی اقتصاد نیز بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس مطرح شدن نرخ چهارم، میزان مشخصی از افزایش قیمت‌ها را پیش‌بینی کرد.

تکلیف تاکسی‌های اینترنتی و خودروهای پرمصرف چه می‌شود؟

رضا نواز در توضیحات خود تأکید کرده است که خودروهای دارای سهمیه‌های خاص، از جمله تاکسی‌های اینترنتی، باید در محاسبات مربوط به نرخ چهارم مورد توجه قرار گیرند. با این حال، جزئیات مربوط به سهمیه این خودروها یا نحوه محاسبه هزینه سوخت آن‌ها در پیشنهاد منتشرشده مشخص نشده است.

در نتیجه، رانندگان تاکسی‌های اینترنتی و سایر گروه‌های دارای شرایط خاص باید منتظر ضوابط رسمی بمانند. نمی‌توان بدون انتشار دستورالعمل اجرایی گفت که این گروه‌ها از نرخ چهارم معاف خواهند شد یا مشمول آن می‌شوند.

آیا نرخ چهارم بنزین تصویب شده است؟

در گزارش همشهری آنلاین، نرخ چهارم به‌عنوان پیشنهاد سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت مطرح شده است، نه مصوبه نهایی دولت. بنابراین، انتشار این پیشنهاد به‌تنهایی به معنای تصویب قیمت جدید یا آغاز اجرای آن نیست.

برای تشخیص وضعیت نهایی باید میان سه مرحله تفاوت قائل شد:

• پیشنهاد: طرحی برای بررسی و مدیریت مصرف سوخت ارائه می‌شود.
• تصویب: مرجع مسئول درباره نرخ‌ها، سهمیه‌ها و شرایط اجرا تصمیم رسمی می‌گیرد.
• اجرا: زمان آغاز طرح و شیوه اعمال آن به‌طور رسمی اعلام می‌شود.

در خبر مورد بررسی، جزئیات کامل نرخ چهارم و زمان اجرای آن اعلام نشده است؛ بنابراین درج تاریخ قطعی برای آغاز این طرح قابل اتکا نیست.

جدول آخرین وضعیت نرخ چهارم بنزین

جمع‌بندی؛ فعلاً نرخ جدیدی برای پرداخت اعلام نشده است

پیشنهاد نرخ چهارم بنزین با هدف تفکیک مصرف‌کنندگان و مدیریت مصرف سوخت مطرح شده است. در این مدل، نرخ‌های 1500، 3000 و 10 هزار تومانی حفظ می‌شوند و یک پلکان بالاتر برای مصرف مازاد در نظر گرفته می‌شود؛ اما مبلغ آن، سقف مصرف و شرایط اجرا هنوز مشخص نیست.

برای رانندگان، مهم‌ترین نکته این است که پیشنهاد مطرح‌شده را با مصوبه قطعی اشتباه نگیرند. تا زمان انتشار تصمیم رسمی و اعلام جزئیات اجرایی، نمی‌توان از افزایش قطعی هزینه سوخت یا زمان آغاز نرخ چهارم خبر داد.