قالیباف به مصوبه حقوق بازنشستگان ایراد گرفت؛ فرمول متناسب‌سازی چه کسانی باید تغییر کند؟

قالیباف دقیقاً به کدام مصوبه حقوق بازنشستگان ایراد گرفت؟

محمدباقر قالیباف در نامه‌ای خطاب به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، نظر قطعی هیئت بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین را درباره تصویب‌نامه شماره 44827/ت65199هـ ابلاغ کرد.

این تصویب‌نامه که در تاریخ 5 مرداد 1405 ابلاغ شده، به اصلاح نحوه متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان مربوط است.

ایراد مجلس به این موضوع برمی‌گردد که دولت برای محاسبه متناسب‌سازی حقوق گروهی از بازنشستگان، دو روش متفاوت در نظر گرفته بود؛ در حالی که از نظر هیئت تطبیق، این تفکیک با سازوکار تعیین‌شده در قانون برنامه هفتم توسعه مغایرت دارد.

فرمول متناسب‌سازی کدام بازنشستگان تغییر می‌کند؟

مهم‌ترین نکته این خبر، شناسایی گروه مشمول ایراد قانونی است.

موضوع مربوط به بازنشستگانی است که بخشی از سابقه خدمت خود را پیش از واگذاری واحد محل خدمت گذرانده‌اند و بخش دیگری از سنوات کاری آنها به دوره پس از واگذاری مربوط می‌شود.

دولت برای این گروه، سابقه خدمت را به دو دوره تقسیم کرده بود:

• دوره اول: سنوات خدمت پیش از واگذاری واحد محل خدمت که قرار بود بر مبنای سنوات خدمت و مطابق بندهای 12 و 19 تصویب‌نامه ضریب حقوق محاسبه شود.
• دوره دوم: سنوات خدمت از زمان واگذاری تا تاریخ بازنشستگی که قرار بود بر اساس فرمول دیگری در بند 3 تصویب‌نامه محاسبه شود.

همین محاسبه دوگانه، محور اصلی ایراد مجلس است. از نظر هیئت تطبیق، دولت نمی‌تواند بدون رعایت سازوکار مقرر در قانون برنامه هفتم، روش مستقلی برای محاسبه متناسب‌سازی این گروه تعیین کند.

آیا همه بازنشستگان مشمول تغییر فرمول می‌شوند؟

خیر. این موضوع یکی از مهم‌ترین نکاتی است که بازنشستگان باید به آن توجه کنند.

ایراد اعلام‌شده به یک بخش مشخص از مصوبه دولت مربوط است و نباید آن را به معنای لغو متناسب‌سازی حقوق تمام بازنشستگان دانست.

بنابراین، ملاک اصلی برای تشخیص مشمول بودن، صرفاً نام صندوق بازنشستگی نیست؛ بلکه وضعیت استخدامی، سابقه خدمت و ارتباط فرد با تصویب‌نامه مورد اعتراض اهمیت دارد.

مهلت یک‌هفته‌ای دولت برای اصلاح حقوق بازنشستگان

بر اساس نامه ابلاغ‌شده از سوی رئیس مجلس، دولت باید در مهلت قانونی یک‌هفته‌ای نسبت به رفع ایراد اعلام‌شده اقدام کند و نتیجه را به مجلس اطلاع دهد.

نکته مهم این است که اگر دولت در مهلت مقرر ایراد را برطرف نکند، بخش مورد اعتراض مصوبه پس از پایان مهلت قانونی ملغی‌الاثر خواهد شد.

فرمول قانونی متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در برنامه هفتم چیست؟

مبنای ایراد مجلس، بند «ر» ماده 28 قانون برنامه هفتم پیشرفت است. این قانون برای دو گروه اصلی بازنشستگان، یعنی مشمولان قانون تأمین اجتماعی و سایر بازنشستگان، سازوکارهای جداگانه‌ای تعیین کرده است.

فرمول متناسب‌سازی بازنشستگان تأمین اجتماعی

بر اساس جزء 2 بند «ر» ماده 28 قانون برنامه هفتم، سازمان تأمین اجتماعی مکلف شده است متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر را طی سه سال اجرا کند.

هدف این حکم، رساندن نسبت مستمری بازنشسته به حداقل دستمزد سال مربوط به 90 درصد نسبت اولین مستمری بازنشستگی به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری است.

تقسیم‌بندی اجرای این برنامه به شکل زیر است:

توجه داشته باشید که این درصدها به معنای افزایش مستقیم 40 یا 30 درصدی کل حقوق نیستند؛ بلکه سهم هر مرحله از مابه‌التفاوت تا هدف قانونی متناسب‌سازی را نشان می‌دهند.

فرمول متناسب‌سازی سایر بازنشستگان

برای بازنشستگانی که مشمول قانون تأمین اجتماعی نیستند، جزء 1 بند «ر» ماده 28 قانون برنامه هفتم، سازوکار جداگانه‌ای پیش‌بینی کرده است.

بنابراین نمی‌توان فرمول متناسب‌سازی بازنشستگان تأمین اجتماعی را بدون بررسی، به بازنشستگان کشوری یا سایر صندوق‌ها تعمیم داد.

آیا حقوق بازنشستگان در آذر 1405 کاهش پیدا می‌کند؟

تا زمان انتشار این گزارش، هیچ اعلام رسمی مبنی بر کاهش عمومی حقوق بازنشستگان در آذرماه منتشر نشده است.

ایراد قانونی مجلس به نحوه تنظیم و محاسبه بخشی از مصوبه دولت مربوط است؛ نه لغو کلی قانون متناسب‌سازی.

برای مشخص شدن آثار مالی این تصمیم باید منتظر اصلاحیه دولت و توضیحات صندوق‌های بازنشستگی ماند.

بازنشستگان برای فهمیدن مشمول بودن خود چه کاری انجام دهند؟

اگر بازنشسته هستید و احتمال می‌دهید سابقه خدمت شما به دوره پیش و پس از واگذاری محل خدمت مربوط باشد، سه موضوع را بررسی کنید:

1. تاریخ شروع خدمت و تاریخ واگذاری واحد محل خدمت را مشخص کنید.
2. سوابق بیمه‌ای و استخدامی قبل و بعد از واگذاری را بررسی کنید.
3. از صندوق بازنشستگی یا دستگاه صادرکننده حکم بخواهید مشخص کند آیا حکم شما بر اساس تصویب‌نامه مورد اعتراض محاسبه شده است یا خیر.

صرف اینکه محل کار فرد در گذشته خصوصی‌سازی شده باشد، برای اثبات شمول این ایراد کافی نیست. ملاک نهایی باید با بررسی حکم بازنشستگی و مصوبه مربوط مشخص شود.

تکلیف معوقات و مابه‌التفاوت حقوق بازنشستگان چه می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های پرونده، وضعیت مبالغی است که ممکن است بر اساس فرمول قبلی محاسبه شده باشند.

در حال حاضر، از اطلاعات منتشرشده نمی‌توان نتیجه گرفت که تمام احکام قبلی باطل می‌شوند یا همه افراد مشمول پرداخت مابه‌التفاوت خواهند شد.

اگر دولت مصوبه را اصلاح کند، نحوه اعمال اصلاحیه، تاریخ اجرای آن و چگونگی محاسبه احتمالی مابه‌التفاوت باید در متن تصمیم جدید مشخص شود.

بنابراین بازنشستگان نباید پیش از انتشار اصلاحیه رسمی، مبلغ مشخصی را به‌عنوان طلب قطعی خود در نظر بگیرند.

جمع‌بندی؛ سرنوشت متناسب‌سازی حقوق در انتظار تصمیم دولت

ایراد محمدباقر قالیباف به مصوبه متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان، پرونده نحوه محاسبه حقوق گروهی از بازنشستگان دارای سابقه خدمت قبل و بعد از واگذاری واحد محل خدمت را وارد مرحله تازه‌ای کرده است.

دولت باید در مهلت قانونی یک‌هفته‌ای برای رفع مغایرت اقدام کند. با این حال، این اتفاق به معنای لغو متناسب‌سازی همه بازنشستگان یا کاهش قطعی حقوق آنها نیست.

مهم‌ترین موضوعی که بازنشستگان باید در روزهای آینده دنبال کنند، متن اصلاحیه دولت، مشخص شدن گروه‌های مشمول و اعلام آثار احتمالی آن بر احکام حقوقی و مابه‌التفاوت‌هاست.

رصد اقتصادی آخرین اخبار مربوط به اصلاح مصوبه دولت، افزایش حقوق و متناسب‌سازی بازنشستگان را دنبال می‌کند.