مهر کردن چک الکترونیکی آسان شد؛ راهکار جدید بانک مرکزی برای اشخاص حقوقی
بر اساس بخشنامه جدید، شرکت‌ها و اشخاص حقوقی می‌توانند علاوه بر گواهی الکترونیکی مهر سازمانی، از رمز یکبارمصرف (OTP) برای درج مهر سازمانی روی چک الکترونیکی استفاده کنند. این تغییر با هدف ساده‌تر شدن فرآیند صدور چک و کاهش مشکلات مربوط به توکن و گواهی الکترونیکی انجام شده است. 1
بانک مرکزی برای چک الکترونیکی چه تغییری داد؟
بانک مرکزی در بخشنامه شماره 05/188055 مورخ 25 مهر 1405، امکان استفاده از رمز یکبارمصرف را برای ممهور کردن چک‌های الکترونیکی اشخاص حقوقی فراهم کرده است.
پیش از این، استفاده از گواهی الکترونیکی مهر سازمانی و زیرساخت‌های مربوط به آن می‌توانست برای برخی شرکت‌ها با مشکلات فنی، نگهداری توکن، مسائل توزیع و هزینه همراه باشد.
اکنون شخص حقوقی می‌تواند هنگام ممهور کردن چک الکترونیکی، بین گواهی مهر سازمانی و رمز یکبارمصرف انتخاب کند. 2
مهر چک الکترونیکی با رمز یکبارمصرف چگونه انجام می‌شود؟
| مرحله | روش جدید |
|---|---|
| صدور چک الکترونیکی | انجام از طریق درگاه بانکی ارائه‌دهنده خدمت |
| ممهور کردن چک | گواهی مهر سازمانی یا رمز یکبارمصرف |
| دریافت OTP | ارسال به سیم‌کارت متعلق به شخص حقوقی یا بهره‌بردار |
| احراز شماره همراه | کنترل مالکیت شماره در سامانه شاهکار |
| روش قبلی | استفاده از گواهی الکترونیکی مهر سازمانی |
| روش جایگزین | رمز یکبارمصرف (OTP) |
دردسر توکن و مهر سازمانی چک تمام شد؟
برای بسیاری از اشخاص حقوقی، مهم‌ترین بخش این تغییر، حذف اجباری بودن یک مسیر سخت‌افزاری برای همه کاربران است. بانک مرکزی در توضیح این تصمیم به مشکلات مربوط به نگهداری سخت‌افزاری توکن، توزیع گواهی الکترونیکی، مسائل لجستیکی و هزینه‌های مرتبط اشاره کرده است. 3
البته این به معنای حذف کامل گواهی مهر سازمانی نیست. طبق راهکار جدید، گواهی مهر سازمانی همچنان قابل استفاده است و OTP به‌عنوان روش ثانویه و جایگزین در اختیار مشتری قرار می‌گیرد.
چه کسانی می‌توانند از روش جدید استفاده کنند؟
این تغییر به‌طور مشخص مربوط به اشخاص حقوقی و فرآیند ممهور کردن چک‌های الکترونیکی آنهاست.
| گروه | وضعیت |
|---|---|
| شرکت‌ها و اشخاص حقوقی | امکان استفاده از OTP برای مهر چک |
| دارندگان گواهی مهر سازمانی | امکان ادامه استفاده از گواهی |
| بهره‌بردار معرفی‌شده | در صورت رعایت الزامات بانک و سامانه، امکان دریافت OTP |
شرط مهم استفاده از رمز یکبارمصرف چیست؟
استفاده از OTP به معنی حذف الزامات امنیتی نیست. بانک‌ها باید سازوکاری برای ارسال رمز یکبارمصرف به سیم‌کارت متقاضی داشته باشند و مالکیت شماره تلفن همراه با کد ملی یا شناسه ملی ثبت‌شده در سامانه شاهکار کنترل شود.
بنابراین شرکت‌ها نمی‌توانند صرفاً با وارد کردن یک شماره تلفن دلخواه از این روش استفاده کنند و احراز ارتباط شماره همراه با شخص مربوط، بخشی از فرآیند امنیتی است. 4
رمز یکبارمصرف برای انتقال چک هم اجباری شد
بخش دیگری از بخشنامه بانک مرکزی به انتقال چک‌های صیادی کاغذی و الکترونیکی مربوط است. طبق این ابلاغیه، بانک‌ها هنگام انتقال چک باید از سازوکار ارسال رمز یکبارمصرف به سیم‌کارت متعلق به شخص اقدام‌کننده استفاده کنند.
همچنین در فرآیند تعیین وضعیت چک‌های الکترونیکی از طریق درگاه‌های غیرحضوری نیز استفاده از این سازوکار امنیتی الزامی شده است. 5
تغییر جدید بانک مرکزی برای شرکت‌ها چه معنایی دارد؟
برای یک شرکت، مهم‌ترین نتیجه این تصمیم، ساده‌تر شدن مسیر استفاده از چک الکترونیکی است. اگر شرکت یا بهره‌بردار واجد شرایط باشد، برای ممهور کردن چک دیگر الزاماً محدود به استفاده از توکن و گواهی مهر سازمانی نیست و می‌تواند از رمز یکبارمصرف استفاده کند.
| قبل از تغییر | پس از ابلاغ بخشنامه |
|---|---|
| تمرکز بر گواهی مهر سازمانی | گواهی مهر سازمانی + OTP |
| نیاز به زیرساخت توکن در روش مربوط | امکان استفاده از رمز یکبارمصرف |
| مشکلات نگهداری سخت‌افزار | مسیر ساده‌تر مبتنی بر OTP |
| هزینه و چالش‌های توزیع گواهی | امکان استفاده از روش جایگزین |
آیا چک الکترونیکی امن‌تر شده است؟
بانک مرکزی همزمان با ساده‌سازی فرآیند، بر الزامات امنیتی تأکید کرده است. احراز شماره همراه و ارسال OTP به سیم‌کارت مرتبط با شخص اقدام‌کننده از جمله اقداماتی است که برای کاهش ریسک سوءاستفاده در نظر گرفته شده است.
بنابراین هدف بخشنامه فقط حذف یک مرحله فنی نیست؛ بلکه تسهیل استفاده از چک الکترونیکی همراه با حفظ کنترل‌های امنیتی است. 6
جمع‌بندی؛ راهکار جدید بانک مرکزی چیست؟
بانک مرکزی با ابلاغ بخشنامه جدید، استفاده از رمز یکبارمصرف برای ممهور کردن چک‌های الکترونیکی اشخاص حقوقی را به‌عنوان یک روش جایگزین فراهم کرده است. شرکت‌ها همچنان می‌توانند از گواهی مهر سازمانی استفاده کنند، اما در صورت فراهم بودن زیرساخت لازم، OTP نیز در اختیار آنها خواهد بود.
در کنار این تغییر، استفاده از رمز یکبارمصرف در فرآیند انتقال چک و تعیین وضعیت چک‌های الکترونیکی از مسیرهای غیرحضوری نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
0 دیدگاه