سیاست‌های انرژی در سال ۸۶، ریشه مشکلات مزمن اقتصاد ایران؛ بیماری نفتی ایرانی در راه تدریس جهانی

به گفته این تحلیلگر، تبدیل نفت و فرآورده‌های انرژی به کالاهایی با قیمت‌گذاری جهانی، نه تنها به کاهش تورم و کسری بودجه نینجامیده، بلکه باعث افزایش هزینه‌های تولید، تشدید فقر، تضعیف دولت و کاهش قدرت خرید مردم شده است. قلی‌زاده با انتقاد از این سیاست‌ها، هشدار داده است که بدون بازنگری و اصلاح رابطه اقتصاد ایران با نفت و انرژی، مشکلات کنونی نه تنها برطرف نمی‌شوند، بلکه ابعاد گسترده‌تری خواهند یافت. وی اشاره کرده که از سال 1286 تا 1386، نفت در ایران برای صنایع داخلی رایگان عرضه می‌شد، اما در سال 86 با ثبت جملات فنی در قانون بودجه، این مکانیسم 100 ساله تغییر یافت. او این اقدام را یک «سیاه‌چاله اقتصادی» توصیف می‌کند که کمر اقتصاد کشور را شکسته است. به باور قلی‌زاده، «بیماری نفتی ایرانی» محصول اختلال در صادرات نیست، بلکه نتیجه این تغییرات داخلی است و به زودی در جهان تدریس خواهد شد. بر اساس اظهارات او، از سال 86 قیمت هر بشکه نفت با نرخ جهانی حدود 80 دلار به پالایشگاه‌ها عرضه شد که به افزایش قیمت‌ها انجامید. او با اشاره به اینکه هزینه تمام‌شده تولید هر لیتر بنزین در کشور 5 هزار تومان است، ادعای نرخ‌های 20 هزار تومان یا 50 هزار تومان برای بنزین را بی‌اساس خواند. قلی‌زاده با تأکید بر اینکه ایران طولانی‌ترین تورم دو رقمی جهان را تجربه می‌کند، به آمار تورم مردادماه مرکز آمار اشاره کرد که تورم خوراکی‌ها برای روستاییان را 138 درصد نشان می‌دهد. وی رشد 252 هزار درصدی میانگین تمام‌شده تولید هر لیتر فرآورده در پالایشگاه از سال 85 تا 1404 را بسیار فراتر از میانگین 30 درصدی نرخ تورم در این دوره دانست و این وضعیت را مؤید شکل‌گیری سیاه‌چاله اقتصادی می‌داند. این تحلیلگر هشدار داده است که بقای یک سوم مردم ایران با چالش مواجه شده و حداقل کالری مورد نیاز خود را نمی‌توانند تأمین کنند. این نمودار فقر از سال 86 تا کنون یکسره افزایشی بوده است. وی همچنین بیان کرد که از سال 86 تا امروز، میانگین رشد اقتصادی کشور حدود 0.1 تا 0.2 درصد بوده، در حالی که پیش از آن رشد 5 درصدی و هدف‌گذاری 8 درصدی وجود داشته است. او وضعیت تورم 138 درصدی خوراکی‌ها را قوی‌تر از بمب اتم در تخریب اقتصاد خواند و به کاهش 50 تا 60 درصدی مصرف خوراکی‌هایی مانند گوشت، مرغ و برنج اشاره کرد.