ال نینو چیست؟ آیا پاییز ۱۴۰۵ ایران پربارش میشود؟ زمان شروع بارشهای جدی
بنابراین پاسخ کوتاه به سؤال «آیا پاییز ایران پربارش میشود؟» این است: احتمال بارشهای نرمال تا بیش از نرمال در بخشهایی از کشور افزایش یافته، اما هنوز نمیتوان یک پاییز پربارش سراسری را قطعی دانست.
النینو چیست و چرا همه درباره آن صحبت میکنند؟
النینو یا El Niño یک پدیده اقلیمی بزرگ است که با گرمتر شدن غیرعادی آبهای بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی و تغییر گردش جو شکل میگیرد.
این تغییر میتواند مسیر سامانههای بارشی، دما، خشکسالی و حتی احتمال سیل را در نقاط مختلف جهان جابهجا کند. النینو معمولاً هر چند سال یکبار رخ میدهد و اثر آن میتواند چندین ماه ادامه داشته باشد.
النینو «در ایران» تشکیل نمیشود؛ این پدیده در اقیانوس آرام شکل میگیرد و از طریق تغییر الگوهای گردش جو میتواند بهصورت غیرمستقیم بر آبوهوای ایران اثر بگذارد.
آیا النینو امسال قطعی شده است؟
بله. تازهترین گزارش سازمان جهانی هواشناسی نشان میدهد النینو در تابستان 2026 بهطور کامل شکل گرفته و در حال تقویت است. سازمان جهانی هواشناسی احتمال تداوم این پدیده تا زمستان را نزدیک به 100 درصد اعلام کرده است.
NOAA نیز در تازهترین بهروزرسانی خود اعلام کرده احتمال وقوع یک النینوی بسیار قوی در پاییز و زمستان نیمکره شمالی بیش از 90 درصد است.
جدول احتمال تداوم النینو در ماههای آینده
| بازه زمانی | احتمال النینو | وضعیت |
|---|---|---|
| شهریور تا آبان 1405 | نزدیک 100٪ | النینو فعال |
| مهر تا آذر 1405 | نزدیک 100٪ | تقویت بیشتر |
| آبان تا دی 1405 | نزدیک 100٪ | احتمال اوج قدرت |
| آذر تا بهمن 1405 | نزدیک 100٪ | تداوم اثرات |
پاییز 1405 ایران پربارش میشود؟
برای ایران، شرایط کمی پیچیدهتر است. آخرین اظهارات رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی نشان میدهد در ابتدای پاییز نباید انتظار بارندگی گسترده و قابل توجه داشت اما هرچه به انتهای فصل نزدیک شویم، شرایط برای بارش بهتر میشود.
به بیان ساده، مهرماه ممکن است هنوز در بسیاری از مناطق کشور کمبارش یا نزدیک به نرمال باشد؛ اما در آبان و بهویژه آذر احتمال فعالیت سامانههای بارشی افزایش مییابد.
جدول پیشبینی بارش پاییز ایران
| ماه | چشمانداز فعلی | احتمال بارش قابل توجه |
|---|---|---|
| مهر | شروع آرام پاییز | کم تا متوسط |
| آبان | افزایش فعالیت سامانهها | متوسط تا زیاد |
| آذر | بارشهای قابل توجهتر | بالاتر از ابتدای پاییز |
بارشهای اصلی پاییز از چه زمانی شروع میشود؟
بر اساس دادههای فعلی سازمان هواشناسی، در روزهای ابتدایی مهر بارش سراسری و گستردهای انتظار نمیرود و احتمال افزایش فعالیت سامانههای پاییزی از ادامه مهر و سپس آبان بیشتر میشود.
در تازهترین ارزیابی اقلیمی نیز تأکید شده که بارشهای پاییزی در انتهای فصل قابل توجهتر خواهند شد. بنابراین آبان و آذر برای وضعیت منابع آب و بارش کشور اهمیت بیشتری دارند.
کدام مناطق ایران شانس بارش بیشتری دارند؟
اثر النینو و سامانههای پاییزی در تمام استانها یکسان نیست. در سناریوی فعلی، مناطق غرب، شمالغرب، دامنههای زاگرس و بخشهایی از شمال کشور شانس بیشتری برای دریافت سامانههای فعال بارشی دارند.
اما جنوبشرق، شرق و برخی نقاط مرکزی کشور ممکن است الگوی متفاوتی داشته باشند و نمیتوان افزایش بارش را به تمام استانها تعمیم داد.
آیا ممکن است بارشها 70 درصد بیشتر شود؟
در روزهای اخیر برخی خبرها از احتمال افزایش بیش از 70 درصدی بارندگی در پاییز و اوایل زمستان منتشر شده است؛ با این حال این عدد را نباید به معنای افزایش 70 درصدی بارش در کل ایران تلقی کرد.
پیشبینیهای فصلی ماهیت احتمالاتی دارند و حتی یک النینوی بسیار قوی نیز تضمینکننده بارندگی بیشتر در همه مناطق ایران نیست.
چرا النینو به تنهایی برای پیشبینی باران ایران کافی نیست؟
آبوهوای ایران علاوه بر النینو تحت تأثیر عوامل دیگری مانند دوقطبی اقیانوس هند، سامانههای مدیترانهای، جریانهای دریای سرخ، مسیر رودبادها و وضعیت فشار هوا قرار دارد.
برای مثال امسال همزمان با النینوی قوی، احتمال شکلگیری فاز مثبت دوقطبی اقیانوس هند نیز مطرح است؛ عاملی که میتواند در برخی شرایط اثر بارشی النینو بر منطقه را تقویت یا تضعیف کند.
آیا النینو میتواند خشکسالی ایران را تمام کند؟
خیر؛ حتی یک پاییز پربارش برای پایان خشکسالی چندساله ایران کافی نیست. کمبود آب در بسیاری از حوضهها نتیجه چند سال کاهش بارندگی، برداشت از آبهای زیرزمینی و افزایش مصرف است.
بارندگی بالاتر از نرمال میتواند وضعیت سدها و منابع سطحی را بهتر کند، اما برای جبران کامل کسری منابع آب نیاز به چند دوره بارشی مناسب وجود دارد.
آیا احتمال سیل هم افزایش پیدا میکند؟
بله؛ اگر بارشها بهصورت شدید و کوتاهمدت رخ دهند، احتمال سیلاب، آبگرفتگی و طغیان رودخانههای فصلی افزایش پیدا میکند. به همین دلیل دستگاههای مدیریت بحران از هماکنون سناریوهای بارش شدید پاییزی را نیز در نظر گرفتهاند.
النینو تشکیل شده است: بله
احتمال تداوم تا زمستان: نزدیک 100 درصد
شدت احتمالی: بسیار قوی
وضعیت مهر: احتمال بارش کمتر در ابتدای فصل
وضعیت آبان: افزایش احتمال سامانههای بارشی
وضعیت آذر: شانس بیشتر بارشهای قابل توجه
پاییز پربارش در کل ایران: محتمل، اما هنوز قطعی نیست
آخرین اخبار هواشناسی و پاییز ایران
برای دنبال کردن تازهترین پیشبینی بارش، وضعیت دما، هشدارهای جوی و اخبار روز میتوانید آخرین اخبار رصداقتصادی را دنبال کنید.
0 دیدگاه