چک رمزدار حذف میشود؛ چک تضمینشده آنی پرداخت میشود | مردم چه کار کنند؟
به گزارش رصد اقتصادی، بانک مرکزی در تازهترین بخشنامه خود گام نخست برنامه جایگزینی چکهای رمزدار با چکهای تضمینشده را مشخص کرده است.
بر اساس این برنامه، از ابتدای روز 7 مهر 1405 بانکها دیگر چک رمزدار جدید صادر نمیکنند و چک تضمینشده جای آن را خواهد گرفت. همزمان بانکها موظف شدهاند وجه چکهای تضمینشده را به شکل آنی به حساب ذینفع پرداخت کنند و پرداخت را به تسویه بینبانکی موکول نکنند.
چک رمزدار از چه تاریخی حذف میشود؟
| تاریخ | تغییر جدید |
|---|---|
| 7 مهر 1405 | صدور چک رمزدار جدید ممنوع میشود |
| 7 مهر 1405 | پرداخت چک تضمینشده باید آنی انجام شود |
| 1 دی 1405 | تبادل چک رمزدار در شبکه بانکی ممنوع میشود |
یعنی از 7 مهر دیگر چک رمزدار نمیگیریم؟
بانکها از 7 مهر اجازه صدور چک رمزدار جدید نخواهند داشت.
در عمل، کسی که برای انتقال امن یک مبلغ قابل توجه به بانک مراجعه میکند باید به جای چک رمزدار از ابزار جایگزین یعنی چک تضمینشده بانکی استفاده کند.
این تغییر بهخصوص برای معاملات بزرگی مانند خرید و فروش خودرو، ملک و معاملات تجاری اهمیت دارد؛ حوزههایی که چکهای بانکی سالها یکی از ابزارهای رایج پرداخت بودهاند.
چک تضمینشده چه فرقی با چک رمزدار دارد؟
مهمترین تفاوت در سازوکار صدور و پرداخت است.
چک تضمینشده در چارچوب قانون از طریق سامانه صیاد صادر میشود، مشخصات گیرنده و شماره حساب وی روی آن ثبت میشود و برای هر چک شناسه یکتا در نظر گرفته میشود.
| ویژگی | چک رمزدار | چک تضمینشده جدید |
|---|---|---|
| صدور پس از 7 مهر | ممنوع | ادامه دارد |
| ثبت در سامانه صیاد | ساختار متفاوت | بله |
| مشخص بودن ذینفع | بله | بله |
| پرداخت آنی از 7 مهر | جایگزین میشود | بله |
| امکان انتقال با پشتنویسی | — | خیر |
| استعلام | ساختار بانکی | از طریق شناسه صیادی |
پرداخت آنی چک تضمینشده یعنی چه؟
این بخش شاید مهمترین قسمت تصمیم جدید بانک مرکزی باشد.
تا پیش از این ممکن بود پرداخت وجه چک تضمینشده بین دو بانک به انجام فرآیند تسویه بینبانکی وابسته شود.
بانک مرکزی اکنون اعلام کرده از 7 مهر 1405 بانکها باید مبلغ چک تضمینشده را در زمان مراجعه و پس از انجام کنترلهای لازم به حساب ذینفع پرداخت کنند و نباید واریز وجه را به انتظار تسویه بینبانکی منوط کنند.
چک تضمینشده برگشت میخورد؟
چکهای تضمینشده مانند چکهای رمزدار فاقد وضعیت برگشتی هستند.
علت اصلی نیز ماهیت این چک است؛ بانک هنگام صدور چک تضمینشده وجه آن را تضمین میکند.
البته دارنده چک همچنان باید اصل چک و شرایط قانونی مربوط به ذینفع و احراز هویت را رعایت کند.
برای گرفتن چک تضمینشده چه اطلاعاتی لازم است؟
مطابق قانون صدور چک، متقاضی باید در شعبه بانک درخواست صدور چک تضمینشده را ثبت کند.
- مشخصات هویتی متقاضی
- مشخصات هویتی گیرنده
- شماره حساب گیرنده
- مبلغ چک
- علت درخواست صدور چک
اطلاعات چک در سامانه صیاد ثبت میشود و برای آن شناسه یکتا ایجاد خواهد شد.
آیا میتوان چک تضمینشده را به شخص دیگری داد؟
یکی از مهمترین تفاوتهای این نوع چک با برخی شیوههای سنتی پرداخت، محدودیت در انتقال آن است.
بر اساس قانون، وجه چک تضمینشده فقط به حساب همان ذینفعی پرداخت میشود که اطلاعات او روی چک درج شده است.
پشتنویسی یا ظهرنویسی برای انتقال چک تضمینشده به شخص دیگری اعتبار ندارد.
چک تضمینشده را چگونه استعلام کنیم؟
چک تضمینشده دارای شناسه صیادی است و ذینفع میتواند اطلاعات آن را از مسیرهای بانکی استعلام کند.
این موضوع در معاملاتی مانند خرید خودرو و ملک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دریافتکننده میتواند پیش از نهایی کردن معامله از اطلاعات ثبتشده چک اطمینان پیدا کند.
اگر چک تضمینشده گم شود چه اتفاقی میافتد؟
در صورت مفقودی، متقاضی و گیرنده باید طبق شرایط قانونی به بانک صادرکننده مراجعه کنند و پس از احراز هویت، تکمیل فرمهای مربوط و ابطال چک مفقودی، برای صدور نسخه جایگزین اقدام شود.
اگر الان یک چک رمزدار در دست داریم چه میشود؟
اینجا باید بین دو تاریخ تفاوت قائل شد.
7 مهر، تاریخ توقف صدور چک رمزدار جدید است؛ اما 1 دی، تاریخ اعلامشده برای توقف تبادل چک رمزدار در شبکه بانکی است.
بنابراین افرادی که چک رمزدار در اختیار دارند بهتر است وصول یا تعیین تکلیف آن را به روزهای پایانی مهلت موکول نکنند و در صورت وجود ابهام، وضعیت همان چک را از بانک صادرکننده بررسی کنند.
این تغییر برای خریداران خودرو و مسکن چه اهمیتی دارد؟
یکی از پرتکرارترین موارد استفاده از چکهای بانکی، معاملات با ارزش بالا است.
از 7 مهر، اگر خریدار قصد داشته باشد مبلغ چند میلیارد تومانی معامله را با یک ابزار بانکی تضمینشده پرداخت کند، عملاً باید بیشتر با چک تضمینشده صیادی سروکار داشته باشد.
| نکته مهم در معامله | اقدام پیشنهادی |
|---|---|
| نام گیرنده | دقیق کنترل شود |
| شماره حساب ذینفع | با اطلاعات بانکی تطبیق داده شود |
| اطلاعات چک | پیش از تحویل نهایی استعلام شود |
| اصالت چک | صرفاً به ظاهر برگه اکتفا نشود |
چرا بانک مرکزی چک رمزدار را کنار میگذارد؟
جهت کلی این تغییر را میتوان بخشی از حرکت شبکه بانکی به سمت ابزارهای قابل ردیابیتر و سامانههای یکپارچه پرداخت دانست.
چک تضمینشده به دلیل ثبت اطلاعات در سامانه صیاد، مشخص بودن ذینفع، ممنوع بودن انتقال با ظهرنویسی و امکان استعلام، شفافیت بیشتری در چرخه پرداخت ایجاد میکند.
از سوی دیگر، الزام پرداخت آنی از 7 مهر تلاش میکند مزیت سرعت چکهای بانکی را نیز حفظ کند.
جدول خلاصه؛ از 7 مهر چه چیزی تغییر میکند؟
| سؤال | پاسخ |
|---|---|
| چک رمزدار حذف میشود؟ | صدور آن از 7 مهر ممنوع میشود |
| جایگزین چیست؟ | چک تضمینشده |
| چک تضمینشده آنی میشود؟ | بله، از 7 مهر |
| اطلاعات آن در صیاد ثبت میشود؟ | بله |
| میتوان آن را پشتنویسی و منتقل کرد؟ | خیر |
| توقف تبادل چک رمزدار چه زمانی است؟ | 1 دی 1405 |
جمعبندی
از 7 مهر 1405 یکی از تغییرات مهم شبکه بانکی وارد مرحله اجرایی میشود؛ صدور چک رمزدار متوقف خواهد شد و چک تضمینشده به ابزار اصلی جایگزین تبدیل میشود.
همزمان بانکها موظف خواهند بود چک تضمینشده را به شکل آنی پرداخت کنند و وجه آن را به انتظار تسویه بینبانکی نگه ندارند.
مرحله دوم نیز از 1 دی 1405 اجرا میشود؛ تاریخی که طبق برنامه بانک مرکزی، تبادل چک رمزدار در شبکه بانکی متوقف خواهد شد.
برای مردم، مهمترین تغییر این است که در معاملات بزرگ باید بیش از گذشته به چک تضمینشده صیادی، مشخصات دقیق ذینفع و استعلام چک توجه کنند.
0 دیدگاه