از کد یکتا تا هوش مصنوعی و ارزش زمانی پول

موضوع مطالبات در صنعت بیمه تنها به تأخیر در دریافت حق‌بیمه محدود نمی‌شود؛ بلکه زنجیره‌ای از فرآیندها از زمان صدور بیمه‌نامه تا پرداخت حق‌بیمه، تسویه حساب با شرکت بیمه و در نهایت ثبت دقیق جریان مالی را دربرمی‌گیرد. از این منظر، پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی مدیرعامل بیمه آسیا می‌تواند به‌عنوان بخشی از مسیر حرکت صنعت بیمه به سمت شفافیت بیشتر و مدیریت هوشمند مطالبات مورد توجه قرار گیرد.

اتصال کد یکتا به شناسه پرداخت؛ یک گام به سمت شفافیت

یکی از پیشنهادهای کلیدی مجتبی حیدری، ایجاد ارتباط میان «کد یکتای بیمه» و «شناسه پرداخت» است. این ارتباط می‌تواند امکان رهگیری دقیق‌تر وضعیت پرداخت هر بیمه‌نامه را فراهم کند.

در چنین مدلی، پس از مشخص‌شدن نحوه پرداخت حق‌بیمه، اعم از نقدی یا اقساطی، کد یکتای بیمه‌نامه با وضعیت پرداخت آن ارتباط پیدا می‌کند و امکان مشخص‌شدن وضعیت تسویه فراهم می‌شود. مزیت این رویکرد، ایجاد یک زنجیره اطلاعاتی منسجم میان بیمه‌نامه و جریان مالی آن است.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که هرچه فاصله میان اطلاعات بیمه‌نامه و اطلاعات پرداخت کمتر شود، امکان خطا، ابهام و عدم‌شفافیت نیز کاهش پیدا می‌کند و شرکت بیمه می‌تواند تصویر دقیق‌تری از مطالبات جاری خود داشته باشد.

بدهکاران بزرگ؛ حلقه‌ای که نیازمند تصمیم صنعت است

مدیرعامل بیمه آسیا همچنین بر ضرورت تعیین تکلیف بدهکاران بزرگ صنعت بیمه تأکید کرد؛ موضوعی که به‌طور مستقیم با مدیریت ریسک و سلامت مالی شرکت‌های بیمه ارتباط دارد.

پیشنهاد حیدری این است که با همراهی بیمه مرکزی، سازوکاری ایجاد شود که بدهکاران بزرگ بدون تعیین تکلیف بدهی‌های خود نتوانند به‌سادگی از یک شرکت بیمه به شرکت دیگر منتقل شوند.

اهمیت این پیشنهاد در آن است که اگر بدهی یک مشتری بزرگ در یک شرکت بیمه تعیین تکلیف نشده باشد اما امکان دریافت خدمات مشابه از شرکت دیگری همچنان وجود داشته باشد، بخشی از ریسک مطالبات عملاً از یک شرکت به شرکت دیگر منتقل می‌شود، بدون آنکه ریشه مسئله حل شده باشد.

بنابراین، ایجاد یک سازوکار یکپارچه برای شناسایی و مدیریت بدهکاران بزرگ می‌تواند به جای برخورد موردی، رویکردی ساختاری به مسئله مطالبات ایجاد کند.

تفکیک حساب حق‌بیمه؛ پیش‌نیاز نظارت هوشمند

بخش دیگری از پیشنهادهای مطرح‌شده به جریان ورود حق‌بیمه در شبکه فروش بازمی‌گردد. حیدری بر تفکیک حساب‌های مربوط به دریافت حق‌بیمه از سایر جریان‌های مالی در نمایندگی‌ها، کارگزاری‌ها و شرکت‌های بیمه تأکید کرد.

این تفکیک، در صورت اجرای دقیق، می‌تواند شفافیت جریان مالی را افزایش دهد. استفاده از شناسه پرداخت نیز امکان ردیابی وجوه را تقویت می‌کند و داده‌های دقیق‌تری برای کنترل و نظارت در اختیار صنعت قرار می‌دهد.

از منظر تحول دیجیتال، ارزش این داده‌ها زمانی بیشتر نمایان می‌شود که به سامانه‌های هوشمند متصل شوند. در چنین شرایطی، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی می‌توانند به شناسایی الگوهای غیرعادی، تأخیرهای پرداخت، بدهکاران پرریسک و روندهای تکرارشونده کمک کنند.

به بیان دیگر، فناوری در این مدل صرفاً ابزار ثبت اطلاعات نیست؛ بلکه می‌تواند به ابزاری برای پیش‌بینی و مدیریت مطالبات تبدیل شود.

فروش اقساطی؛ ضرورت توجه به ارزش زمانی پول

یکی دیگر از نکات مهم مطرح‌شده از سوی مدیرعامل بیمه آسیا، توجه به «ارزش آتی پول» در فروش اقساطی بیمه‌نامه‌هاست.

در اقتصادی که تورم موجب کاهش ارزش پول در طول زمان می‌شود، دریافت حق‌بیمه در چند مرحله با دریافت همان مبلغ به‌صورت نقدی از نظر اقتصادی یکسان نیست. بنابراین، فروش اقساطی اگر بدون لحاظ ارزش زمانی پول انجام شود، می‌تواند هزینه تأمین مالی و ریسک وصول را به شرکت بیمه تحمیل کند.

از این منظر، پیشنهاد حیدری می‌تواند زمینه‌ای برای بازنگری در مدل‌های فروش اقساطی بیمه‌نامه‌ها باشد؛ به‌گونه‌ای که تفاوت میان پرداخت نقدی و اقساطی در قیمت‌گذاری و محاسبات مالی لحاظ شود.

این رویکرد در صورت طراحی درست، علاوه بر حفظ جذابیت فروش اقساطی برای مشتری، می‌تواند از کاهش ارزش واقعی درآمد شرکت بیمه جلوگیری کند.

نسخه چهارگانه بیمه آسیا برای مطالبات

مجموع پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی مدیرعامل بیمه آسیا را می‌توان در چهار محور اصلی خلاصه کرد:

نخست، شفافیت اطلاعاتی از طریق اتصال کد یکتا به شناسه پرداخت؛

دوم، مدیریت بدهکاران بزرگ با ایجاد سازوکاری هماهنگ در سطح صنعت و با همراهی بیمه مرکزی؛

سوم، شفافیت جریان مالی از طریق تفکیک حساب‌های دریافت حق‌بیمه و امکان رهگیری پرداخت‌ها؛

و چهارم، اصلاح فروش اقساطی با در نظر گرفتن ارزش زمانی پول.

وجه مشترک هر چهار محور، حرکت از مدیریت سنتی و موردی مطالبات به سمت مدیریت داده‌محور و هوشمند است.

فرصتی برای حرکت صنعت بیمه به سمت حکمرانی داده

نکته مثبت در این پیشنهادها، نگاه فراتر از «وصول مطالبات» است. در واقع، ساماندهی مطالبات زمانی پایدار خواهد بود که اطلاعات مربوط به بیمه‌نامه، مشتری، پرداخت، بدهی و وضعیت تسویه در یک زنجیره اطلاعاتی قابل اتکا قرار گیرد.

در چنین شرایطی، شرکت‌های بیمه می‌توانند به جای آنکه پس از ایجاد بدهی برای وصول آن اقدام کنند، از داده‌ها برای شناسایی ریسک پیش از شکل‌گیری مطالبات استفاده کنند.

برگزاری چنین پنل‌هایی در حاشیه الکامپ نیز نشان می‌دهد که موضوع تحول دیجیتال در صنعت بیمه در حال فاصله گرفتن از نگاه صرفاً فناورانه است و به حوزه‌هایی مانند مدیریت مالی، وصول مطالبات، کنترل ریسک و بهبود فرآیندهای عملیاتی وارد شده است.

پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی مجتبی حیدری را می‌توان تلاشی برای پیوند دادن فناوری، شفافیت مالی و مدیریت مطالبات دانست؛ مسیری که در صورت ایجاد زیرساخت‌های لازم و هماهنگی میان شرکت‌های بیمه، شبکه فروش و بیمه مرکزی، می‌تواند به کاهش ابهام در جریان حق‌بیمه و افزایش انضباط مالی در صنعت بیمه کمک کند.

بیست‌ونهمین نمایشگاه بین‌المللی الکترونیک، کامپیوتر و تجارت الکترونیک (الکامپ) نیز از 9 تا 12 شهریور 1405 در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار شد