مس؛ فرصتی برای بازتعریف جایگاه معدن در اقتصاد ایران

اقتصاد24- مس دیگر فقط یک فلز صنعتی نیست. توسعه شبکه‌های برق، انرژی‌های تجدیدپذیر، خودرو‌های برقی، مراکز داده، هوش مصنوعی و زیرساخت‌های دیجیتال، این فلز را به یکی از مواد اولیه راهبردی اقتصاد آینده تبدیل کرده است. برای ایران که از ذخایر قابل توجه مس برخوردار است، این تحول می‌تواند یک فرصت اقتصادی بزرگ باشد؛ فرصتی که البته تنها با استخراج بیشتر محقق نخواهد شد و به اکتشاف، سرمایه‌گذاری، فناوری، تکمیل زنجیره ارزش و سیاست‌گذاری باثبات نیاز دارد. با دکتر سید حجت زینلی، عضو انجمن مس ایران و مدیرعامل گروه شرکت‌های مس‌کاوان درباره وضعیت تولید و مصرف مس ایران، ظرفیت صادراتی، آینده ذخایر کشور و همچنین برنامه توسعه مس‌کاوان و مجتمع مس عباس‌آباد گفت‌و‌گو کرده‌ایم.

اگر بخواهیم از منظر اقتصاد ایران به صنعت مس نگاه کنیم، امروز این صنعت در چه نقطه‌ای قرار دارد؟

به اعتقاد من ابتدا باید نگاهمان را به مس تغییر دهیم. مس دیگر فقط محصول یک معدن یا یک کارخانه نیست. هرجا صحبت از توسعه برق، نیروگاه، شبکه انتقال، خودرو‌های برقی، صنایع الکترونیک، مخابرات، مراکز داده، شهر‌های هوشمند و اقتصاد دیجیتال باشد، مصرف مس وجود دارد؛ بنابراین مس به‌تدریج به بخشی از زیرساخت توسعه اقتصادی کشور‌ها تبدیل شده است.

ایران در سال 2025 بر اساس برآورد‌های بین‌المللی حدود 360 هزار تن مس معدنی و در حدود 330 هزار تن مس پالایش‌شده تولید کرده است. برآورد مصرف داخلی مس پالایش‌شده نیز حدود 190 هزار تن بوده است. این یعنی ما هم بازار داخلی قابل توجهی داریم و هم امکان توسعه صادرات. اما نکته مهم اینجاست که مصرف داخلی مس در ایران هنوز ظرفیت رشد زیادی دارد. اگر توسعه شبکه برق، انرژی‌های تجدیدپذیر، حمل‌ونقل برقی، صنایع پایین‌دستی و زیرساخت دیجیتال سرعت بگیرد، طبیعی است که تقاضای داخلی مس نیز افزایش خواهد یافت؛ بنابراین آینده صنعت مس ایران فقط صادرات نیست؛ ما باید همزمان یک بازار مصرف صنعتی قدرتمند در داخل ایجاد کنیم.