پایداری صنعت بیمه در تلاطم‌های جهانی

تحلیل‌های اولیه از طرح پایش جهانی 2026 (GME) نشان می‌دهد که صنعت بیمه در پایان سال 2025، از نظر توانگری مالی، نقدینگی و سودآوری در وضعیت پایداری قرار داشته است. با این حال، شاخص‌های ریسک سیستمیِ گروه‌های بزرگ بیمه‌ای در مقایسه با پایان سال 2024، افزایش اندکی را نشان می‌دهند.

تنش‌های ژئوپلیتیک، فشارهای تورمی و سطوح بالای بدهی‌های دولتی، پیچیدگی‌هایی را برای ترازنامه و الگو‌های کسب‌وکار شرکت‌های بیمه در سال 2026 ایجاد کرده است که توجه ویژه به مدیریت ریسک کارآمد، تنوع‌بخشی و انعطاف‌ در الگوهای کسب و کار را دوچندان کرده است.

ناظران بیمه، سه محور اصلی را برای بررسی ژرف‌تر در طرح پایش سال جاری میلادی تعیین کرده‌اند:

1. تأثیر ریسک‌های کلان اقتصادی بر ترازنامه شرکت‌های بیمه عمر؛

2. کانال‌های انتقال ریسک‌های ژئوپلیتیک به بیمه‌های غیرعمر؛

3. تأثیر پیشرفت‌های هوش مصنوعی (AI) و فناوری بر تاب‌آوری سایبری شرکت‌های بیمه.

انجمن بین‌المللی ناظران بیمه (IAIS) گزارش میان‌دوره‌ای بازار جهانی بیمه 2026 (GIMAR)[6] را منتشر کرد. این گزارش که بر اساس یافته‌های اولیه «طرح پایش جهانی 2026» تهیه شده است، به تحلیل روندها و ریسک‌های نوظهور در صنعت بیمه جهان می‌پردازد.

توشیوکی میاوشی، رئیس کمیته اجرایی انجمن بین‌المللی ناظران بیمه در این‌باره اظهار داشت: «گزارش میان‌دوره‌ای سال جاری، بر توان و سازگاری صنعت بیمه در مواجهه با چالش‌های مستمر جهانی تأکید دارد. ارزیابی ریسک امسال که توسط ناظران بیمه جهان صورت پذیرفته است، همچنان بر تضمین ثبات مالی این صنعت متمرکز است تا بتواند در برابر خطرات ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیک، چالش‌های کلان اقتصادی و تهدیدات سایبری مقاومت کند.»

نتایج اولیه

نتایج میان‌دوره‌ای حاکی از آن است که صنعت بیمه در مجموع از وضعیت توانگری مالی و سودآوری پایداری برخوردار است که مرهون عملکرد عملیاتی قوی، مدیریت مؤثر دارایی- بدهی و پشتوانه‌های سرمایه‌ای مناسب است. وضعیت نقدینگی برای بسیاری از بیمه‌گران نیز باثبات باقی مانده است، اگرچه به دلیل افزایش تخصیص منابع به دارایی‌های غیرنقدشونده، بازخرید سهام، بازپرداخت بدهی‌ها، پرداخت سود سهام و نوسانات بازار، همچنان چالش‌هایی وجود دارد.

شاخص‌های ریسک سیستمی گروه‌های بیمه‌ای در پایان سال 2025 نسبت به سال 2024، اندکی افزایش یافته است. بیشترین رشد در این شاخص‌ها مربوط به «نقدشوندگی دارایی‌ها به منظور تولید وجه نقد مازاد» و «ارتباط متقابل میان بیمه‌گران، بازارهای مالی و بدنه اصلی اقتصاد» بوده است. گزارش نهایی بازار جهانی بیمه که در پایان سال میلادی منتشر می‌شود، جزئیات بیشتری درباره عوامل اصلی تغییر در شاخص‌های ریسک سیستمی ارائه خواهد داد و دیدگاهی فرابخشی را با مقایسه این تحولات با بخش بانکی مطرح خواهد کرد.

محورهای کلیدی مورد بررسی در طرح پایش 2026

انجمن بین‌المللی ناظران بیمه، هر ساله موضوعاتی را که اولویت اصلی ناظران بیمه در سراسر جهان است، تعیین می‌کند. محورهای تمرکز سال 2026 به شرح زیر است:

1. تأثیر ریسک‌های کلان اقتصادی بر ترازنامه بیمه‌گران عمر

افزایش نرخ بهره، گسترش اسپردهای اعتباری و فشارهای تورمی، چالش‌های فزاینده‌ای را برای توانگری، نقدینگی و سودآوری شرکت‌های بیمه ایجاد کرده است. این فشارها به‌ویژه برای بیمه‌گران عمر، با توجه به تعهدات بلندمدت و حساسیت وضعیت دارایی-‌بدهی آن‌ها نسبت به تغییرات محیط نرخ بهره، بسیار حادتر است. شرکت‌های بیمه در حال پاسخگویی با راهبرد‌های قوی مدیریت ریسک، از جمله بازتخصیص دارایی‌ها، تحلیل سناریو و آزمون‌های استرس نقدینگی هستند.

2. کانال‌های انتقال ریسک ژئوپلیتیک در بیمه‌های غیرعمر

درگیری‌های ژئوپلیتیک با ایجاد اختلال در بازارهای انرژی، افزایش هزینه‌های خسارت و بالا بردن ریسک‌های بیمه‌گری، خطرات را برای بیمه‌گران تشدید کرده است. این محور بر شیوه‌های خاصی متمرکز است که ریسک ژئوپلیتیک از طریق آن‌ها به ترازنامه و عملیات شرکت‌های بیمه غیرعمر منتقل می‌شود. بیمه‌گران در حال تقویت پشتوانه‌های سرمایه‌ای و نقدینگی خود برای مقابله با این چالش‌ها هستند.

3. تأثیر پیشرفت‌های هوش مصنوعی و فناوری بر تاب‌آوری سایبری

پیچیدگی فزاینده ریسک‌های سایبری، به‌ویژه با پذیرش و به‌کارگیری مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی، چالش‌هایی را برای بیمه‌گران ایجاد کرده است. ناظران بیمه در حال ارزیابی این مسئله هستند که این روند چه تأثیری بر تاب‌آوری عملیاتی خواهد داشت.

سایر حوزه‌های تمرکز در گزارش نهایی بازار جهانی بیمه شامل موارد ذیل است: 1) بررسی ارزیابی ریسک مسئولیت‌های مرتبط با هوش مصنوعی و دارایی‌های دیجیتال توسط بیمه‌گران، و نیز سرمایه‌گذاری آن‌ها در این دارایی‌ها؛ و 2) تداوم ارزیابی ریسک‌های مرتبط با تغییرات اقلیمی.

گری کراس، دبیرکل انجمن بین‌المللی ناظران بیمه اظهار داشت: «گزارش میان‌دوره‌ای 2026 بر پیوستگی فزاینده ریسک‌ها، از فشارهای کلان اقتصادی گرفته تا تهدیدات سایبری، تأکید دارد. این پیچیدگی مستلزم رویکردی پویا و آینده‌نگرانه در نظارت بر بیمه است. انجمن بین‌المللی ناظران بیمه همچنان متعهد است که با ارائه بینش‌های کاربردی به ناظران، به حفظ تاب‌آوری و محافظت از بیمه‌گزاران در این شرایطِ غیرقابل پیش‌بینی کمک نماید.»

گزارش نهایی بازار جهانی بیمه در دسامبر 2026 (دی‌ماه 1405) منتشر خواهد شد.