سرمایه‌گذاری در طلا بهتر است یا دلار؟ بررسی ملی‌گلد از داده‌های 1 سال اخیر

شرایط اقتصادی باعث شده تا بسیاری از مردم به دنبال جایگزینی برای سپرده‌گذاری بانکی باشند و در همین راستا، معمولا یکی از دو گزینه دلار یا طلا را انتخاب می‌کنند. در یک سال اخیر، قیمت هر گرم طلای 18 عیار از 10 میلیون و 843 هزار تومان به 25 میلیون و 961 هزار تومان و قیمت دلار نیز از 109 هزار و 58 تومان به 259 هزار و 932 تومان رسید. این بازده در نگاه اول تقریبا مشابه به نظر می‌رسد، اما بررسی تاریخچه قیمت نشان می‌دهد که طلا و دلار مسیر متفاوتی را برای رسیدن به آن طی کرده‌اند.

اگر می‌خواهید بدانید مسیر سرمایه گذاری در طلا یا دلار طی یک سال اخیر چه تفاوتی داشته، این مقاله به شما نشان می‌دهد که قیمت‌ها چقدر بالا و پایین شدند و هر کدام در چه دوره‌هایی برتری داشتند.

داده‌ها از کجا آمده‌اند و چطور بررسی شدند؟

داده‌های این مقاله برگرفته از کارگزاری مفید هستند و برای بررسی تاریخچه قیمت طلای 18 عیار و تتر (USDT) در بازه 22 مهر 1404 تا 20 مهر 1405 مورد استفاده قرار گرفته‌اند. لازم به ذکر است که تاریخچه قیمت طلا 18 عیار فقط برای 293 روز و قیمت تتر برای 363 روز ثبت شده بود.

مواردی مثل اختلاف قیمت خرید و فروش، مالیات یا کارمزد که همگی روی بازده نهایی شما تاثیر خواهند گذاشت، در محاسبات این مقاله قابل اعمال نبودند. بنابراین اگر بازده خود را در بازه زمانی مشابهی مقایسه کنید، احتمالا به رقم متفاوتی خواهید رسید. 

بررسی عملکرد طلا و دلار طی یک سال

جدول خلاصه‌ای از عملکرد یکساله سرمایه گذاری در طلا یا دلار را نشان می‌دهد.

اگر کسی در 22 مهر 1404 صد میلیون تومان از سرمایه خود را به طلا تبدیل می‌کرد، ارزش آن در 20 مهر 1405 حدود 239.4 میلیون تومان می‌شد. سرمایه‌گذاری همین مبلغ در دلار نیز حدودا معادل 238.3 میلیون تومان می‌شد. اینجا اختلاف حدود 1.1 میلیون تومان است که یعنی 1.1٪ از مبلغ اولیه.

هر دو دارایی در روز 14 مهر 1405 به بیشترین قیمت یک‌ساله رسیدند. اما در 20 مهر، طلا 2.9٪ و دلار 3.4٪ پایین‌تر از آن قله بود.

اگر قیمت روز اول را به عنوان نقطه ورود در نظر بگیریم، قیمت طلا فقط در 15 روز از 293 روز و قیمت دلار فقط در 20 روز از 363 روز پایین‌تر از آن بود. همه این روزها بین 28 مهر و 19 آبان 1404 بودند. بعد از 19 آبان، قیمت هیچ‌کدام به زیر نقطه‌ی شروع برنگشت.

یک سال پیش 100 میلیون تومان چقدر طلا یا دلار می‌خرید؟

در 22 مهر 1404 صد میلیون تومان حدود 9.22 گرم طلای 18 عیار یا 916.9 دلار می‌خرید. اما در 20 مهر 1405، این مبلغ فقط معادل حدود 3.85 گرم طلا یا 384.7 دلار است. این یعنی ارزش تومان در برابر هر دو دارایی حدود 58٪ کم شده است.

بنابراین می‌توان گفت در این بازه زمانی، حفظ ارزش پول با طلا یا دلار انتخابی درستی بوده است. البته این موضوع دلیلی بر تکرار شدن عملکرد مشابه در یک سال آینده نیست و زمان ورود شما به بازار نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند. اگر از روش خرید آنلاین طلا یا دلار استفاده می‌کنید، می‌توانید از استراتژی خرید پله‌ای استفاده کنید و نگرانی کمتری در مورد زمان ورود داشته باشید.

مقایسه نوسان در تاریخچه قیمت طلا و دلار

هنگام مقایسه سرمایه گذاری در طلا یا دلار نباید صرفا به بازده نهایی توجه کنید. برای مثال، بررسی مسیر حرکت قیمت در طول یک سال به شما نشان می‌دهد که مالک هر دارایی چه میزان نوسان قیمت را تحمل کرده است.

در بازه 22 مهر 1404 تا 20 مهر 1405، نوسان روزانه طلا حدود 40٪ بیشتر از دلار بود؛ به طوری که تقریبا از هر سه روز، یک روز قیمت طلا بیش از 2٪ جابه‌جا شد. برای دلار این اتفاق تقریبا در هر پنج روز یک بار افتاد.

بزرگ‌ترین افت طلا در بازه 9 بهمن 1404 تا 26 خرداد 1405 رخ داد؛ جایی که قیمت از 20٬614٬100 به 15٬651٬900 تومان رسید که یعنی 24.1٪ افت. برگشت قیمت به بالای قله قبلی تا 31 مرداد 1405 طول کشید که یعنی نزدیک به هفت ماه. دلار از 189٬432 تومان در 13 اردیبهشت 1405 به 155٬450 تومان در 27 خرداد رسید و 17.9٪ افت کرد. بازگشت آن به بالای قله‌ی قبلی در 26 تیر بود که یعنی حدود دو ماه و نیم طول کشید.

میزان جهش ناگهانی قیمت طلا و دلار نیز تفاوت‌هایی قابل توجهی داشت. طلا از 2 تا 9 بهمن 1404 حدود 30٪ بالا رفت. دلار در دوازده روز (از 24 دی تا 5 بهمن 1404) تقریبا ثابت ماند و بعد در سه روز (تا 8 بهمن) 14.1٪ رشد کرد.

در مقیاس ماهانه هم همین تفاوت دیده می‌شود. از 11 ماه کامل بین آبان 1404 و شهریور 1405، طلا در 8 ماه و دلار در 7 ماه رشد داشت. بهترین ماه طلا بهمن 1404 با 25.4٪ رشد و بدترین ماهش خرداد 1405 با 15.6٪ افت بود. بهترین ماه دلار تیر 1405 با حدود 20٪ رشد و بدترین ماهش هم خرداد 1405 با 9.6٪ افت بود.

مقایسه عملکرد طلا و دلار در پنج بازه مختلف

اگر سال را به پنج بازه تقسیم کنیم، مقایسه سرمایه گذاری در طلا یا دلار جالب‌تر می‌شود.

طلا در سه از پنج بازه از دلار جلوتر بود و در دو بازه عقب ماند. بزرگ‌ترین فاصله به فروردین تا خرداد 1405 مربوط است. در آن سه ماه طلا 12.4٪ کاهش داشت و دلار 4.5٪ بالا رفت.

اگر سال را به دو نیمه تقسیم کنیم، باز هم با تصویر متفاوتی رو به رو می‌شویم. از 22 مهر 1404 تا 1 فروردین 1405 طلا 62.6٪ و دلار 40.8٪ رشد کرد. از 1 فروردین تا 20 مهر 1405 طلا 47.3٪ و دلار 69.3٪ رشد کرد. نیمه اول به نفع طلا بود و نیمه دوم به نفع دلار. جمع دو نیمه نیز تقریبا به یک نقطه رسید. بنابراین می‌توان گفت پاسخ سوال «طلا بخریم یا دلار» بیشتر به زمان خرید بستگی داشته است.

طلا و دلار چقدر با هم حرکت کردند؟

قیمت طلا و دلار در یک سال گذشته در مجموع هم‌جهت حرکت کردند. در 283 روزی که قیمت هر دو تغییر کرده بود، جهت حرکت در 203 روز یکسان بود که یعنی حدود 72٪ این روزها. همچنین در 45 روز قیمت طلا کاهش و قیمت دلار افزایش پیدا کرد. در 35 روز نیز عکس این اتفاق رخ داد.

معادل دلاری قیمت یک گرم طلای 18 عیار نیز تصویر مشابهی ارائه می‌کند. این شاخص در 22 مهر 1404 حدود 99.4 دلار به ازای هر گرم بود و در 20 مهر 1405 به حدود 99.9 دلار رسید. بنابراین، با وجود نوسان‌های قابل‌توجه در طول سال، معادل دلاری قیمت طلا در پایان دوره تقریبا به سطح ابتدای دوره بازگشت. البته این شاخص در طول مسیر از حدود 94.8 دلار در 4 مرداد 1405 تا 128.8 دلار در 9 بهمن 1404 تغییر کرد.

زمان خرید چقدر اهمیت داشت؟

برای مقایسه‌ی طلا و دلار، فقط نباید پرسید که کدام دارایی بیشتر رشد کرده است. سوال مهم‌تر این است که اگر در روزهای مختلف خرید می‌کردیم، نتیجه چطور بود؟

ممکن است یک نفر طلا بخرد و سود کند، اما فرد دیگری همان مقدار طلا را چند هفته زودتر یا دیرتر بخرد و برای مدت طولانی در ضرر بماند. برای بررسی این موضوع،  فرض کردیم یک سرمایه‌گذار در روزهای مختلف وارد بازار شده و دارایی خود را 90 روز معاملاتی (حدود چهار ماه) نگه داشته است. البته از آنجا که داده‌های موجود فقط 292 روز را پوشش می‌دهد، فقط روزهایی بررسی شدند که بعد از خرید، 90 روز کامل برای ارزیابی نتیجه وجود داشت.

بنابراین، 202 زمان خرید مختلف بررسی و یک سوال پرسیده شد: اگر در آن روز طلا یا دلار می‌خریدیم و 90 روز نگه می‌داشتیم، نتیجه چه می‌شد؟

اگر فردی در یکی از این 202 روز خرید می‌کرد و چهار ماه صبر می‌کرد:

• در حدود 6 مورد از هر 10 مورد، دلار نتیجه بهتری از طلا داشت.

• احتمال زیان در دلار کمتر بود.

• پتانسیل کسب سود از طلا در بعضی زمان‌ها بسیار بیشتر بود.

بنابراین می‌توان گفت که مهم‌ترین چیز، زمان ورود به بازار بوده است.

برای مثال، فرض کنید کسی در 9 بهمن 1404 طلا خرید. قیمت هر گرم در آن روز 20٬614٬100 تومان بود. بعد از خرید، قیمت طلا ابتدا کاهش پیدا کرد و تا 26 خرداد 24.1٪ پایین‌تر آمد. این سرمایه‌گذار باید تا 31 مرداد صبر می‌کرد تا قیمت دوباره به نقطه‌ی خرید برسد. اما چون بازار در ادامه رشد کرد، ارزش سرمایه او تا 20 مهر 1405 به 25.9٪ سود رسید.

در مورد دلار هم شرایط مشابهی اتفاق افتاد. خرید در 13 اردیبهشت 1405 با قیمت 189٬432 تومان انجام شد. قیمت دلار ابتدا 17.9٪ کاهش یافت، اما بعد از مدتی به قیمت خرید برگشت و در نهایت این سرمایه‌گذاری تا 20 مهر 1405 به 37.2٪ سود رسید.

طلا و دلار بر یکدیگر برتری مطلق ندارند

بررسی داده‌های یک سال اخیر نشان می‌دهد که طلا و دلار بازدهی تقریبا یکسانی داشته‌اند. قیمت طلای 18 عیار 139.4٪ و قیمت دلار 138.3٪ افزایش یافته است. با این حال، مسیر رشد این دو دارایی متفاوت بوده و هر کدام در دوره‌هایی عملکرد بهتری داشته‌اند.

طلا در نیمه اول این بازه رشد بیشتری داشت، اما در نیمه دوم دلار از آن پیشی گرفت. همچنین، نوسان قیمت طلا بیشتر بود؛ به طوری که بیشترین افت آن از اوج قیمت به 24.1٪ رسید. این رقم برای دلار 17.9٪ بود. بررسی 202 روز خرید فرضی و نگهداری 90 روزه نیز نشان داد که دلار در حدود 61٪ موارد بازدهی بیشتری از طلا داشته و احتمال زیان در آن کمتر بوده است. در مقابل، طلا در بعضی بازه‌های 90 روزه سود بسیار بیشتری ایجاد کرده است.

در مجموع نمی‌توان صرفا براساس بازدهی یک‌ساله گفت طلا بهتر است یا دلار. زمان ورود به بازار، میزان تحمل نوسان و مدت نگهداری سرمایه نیز اهمیت دارند. از طرف دیگر، این نتایج مربوط به گذشته‌اند و تضمینی برای تکرار آن‌ها در آینده وجود ندارد.