چین و چین تایپه چه فرقی با هم دارند؟ آیا «Chinese Taipei» همان تایوان است؟

پاسخ کوتاه: چین یا «جمهوری خلق چین» همان کشور پهناوری است که پایتخت آن پکن است؛ اما «چین تایپه» یا Chinese Taipei نامی است که تایوان در المپیک و برخی نهادهای بین‌المللی با آن حضور پیدا می‌کند. بنابراین چین تایپه کشور دیگری در کنار تایوان نیست؛ این عنوان در عمل به تایوان اشاره دارد.

اگر هنگام مسابقات ورزشی، جدول مدال‌های المپیک یا برخی آمارهای اقتصادی نام Chinese Taipei را دیده‌اید، منظور «چینِ مستقر در پکن» نیست. ماجرای این نام به اختلاف سیاسی میان پکن و تایپه و نحوه حضور تایوان در سازمان‌های بین‌المللی برمی‌گردد.

چین و چین تایپه چه فرقی دارند؟

آیا چین تایپه همان تایوان است؟

بله؛ در بیشتر کاربردهایی که مردم با عبارت Chinese Taipei مواجه می‌شوند، منظور همان تایوان است. «چین تایپه» نام جغرافیایی یک سرزمین جداگانه نیست، بلکه عنوانی توافقی است که برای حضور تایوان در برخی رویدادها و سازمان‌های بین‌المللی استفاده می‌شود.

برای مثال ورزشکاران تایوانی در بازی‌های المپیک با نام Chinese Taipei شرکت می‌کنند و به جای پرچم معمول تایوان، پرچم مخصوص کمیته المپیک چین تایپه را به کار می‌برند.

پس چرا به تایوان نمی‌گویند Taiwan؟

ریشه موضوع سیاسی است. دولت جمهوری خلق چین در پکن، تایوان را بخشی از چین می‌داند و با اقداماتی که تایوان را به‌عنوان یک کشور مستقل معرفی کند مخالفت می‌کند. در مقابل، تایوان دهه‌هاست دارای دولت، انتخابات، قوانین، ارتش، پول و نظام اداری مستقل از پکن است.

به دلیل همین اختلاف، برای امکان حضور تایوان در برخی رقابت‌های بین‌المللی، عنوان Chinese Taipei به عنوان یک راه‌حل مورد توافق در ساختار جنبش المپیک مورد استفاده قرار گرفت.

چرا در المپیک نوشته می‌شود Chinese Taipei؟

پس از سال‌ها اختلاف درباره نحوه حضور دو طرف در جنبش المپیک، ترتیباتی شکل گرفت که براساس آن تیم تایوان با نام Chinese Taipei Olympic Committee فعالیت کند. توافق مرتبط با این نام در ساختار کمیته بین‌المللی المپیک در اوایل دهه 1980 تثبیت شد.

به همین دلیل وقتی در جدول مدال‌های المپیک نام Chinese Taipei را می‌بینید، مدال مربوط به ورزشکاران تایوان است، نه ورزشکاران جمهوری خلق چین.

Chinese Taipei فقط در ورزش استفاده می‌شود؟

خیر. این عنوان یا عناوین مشابه در برخی ساختارهای بین‌المللی اقتصادی نیز دیده می‌شود. تایوان از سال 2002 عضو سازمان تجارت جهانی است و عضویت آن با عنوان رسمی «قلمرو گمرکی جداگانه تایوان، پنگهو، کینمن و ماتسو» انجام شده که در سازمان تجارت جهانی از آن با عنوان Chinese Taipei نیز یاد می‌شود.

تایوان کشور مستقل است یا بخشی از چین؟

این قسمت حساس‌ترین بخش ماجراست. در عمل، تایوان توسط دولت مستقر در تایپه اداره می‌شود و پکن بر آن حکومت نمی‌کند. تایوان دولت منتخب، نیروهای مسلح، نظام پولی، قوانین و دستگاه اجرایی خودش را دارد.

اما از نظر سیاسی و دیپلماتیک، وضعیت پیچیده است. پکن بر اصل «چین واحد» تأکید دارد و تایوان را بخشی از قلمرو چین می‌داند. در مقابل، مقام‌های تایوان تأکید دارند که جمهوری خلق چین تاکنون بر تایوان حکومت نکرده است و درباره تفسیر وضعیت حقوقی جزیره با پکن اختلاف اساسی دارند.

سازمان ملل چین را به رسمیت می‌شناسد یا تایوان را؟

مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1971 با قطعنامه 2758، نمایندگان جمهوری خلق چین را به عنوان نمایندگان قانونی چین در سازمان ملل پذیرفت و کرسی چین در سازمان ملل در اختیار دولت پکن قرار گرفت.

با این حال درباره اینکه این قطعنامه دقیقاً چه نتیجه‌ای برای وضعیت حاکمیتی تایوان ایجاد می‌کند، همچنان اختلاف سیاسی وجود دارد؛ دولت چین آن را مؤید سیاست «چین واحد» می‌داند، در حالی که دولت تایوان این برداشت را رد می‌کند.

اگر روی محصول نوشته باشد Made in Taiwan با Chinese Taipei فرق دارد؟

از نظر جغرافیایی، خیر. اگر در یک مسابقه ورزشی عبارت Chinese Taipei و روی یک محصول عبارت Taiwan را ببینید، هر دو عموماً به همان جزیره و اقتصاد تحت اداره تایپه اشاره دارند؛ تفاوت اصلی در نوع کاربرد سیاسی و بین‌المللی نام است.

خلاصه؛ چین تایپه کجاست؟

اگر بخواهیم در یک جمله جواب بدهیم: چین تایپه همان عنوانی است که تایوان در برخی رویدادها و سازمان‌های بین‌المللی با آن شناخته می‌شود و نباید آن را با جمهوری خلق چین اشتباه گرفت.

پس اگر در مسابقات امروز نام Chinese Taipei را دیدید، بدانید منظور تیم تایوان است؛ در حالی که تیم جمهوری خلق چین با نام China در جدول مسابقات حضور دارد.

برای دنبال کردن تازه‌ترین تحولات اقتصادی و بین‌المللی می‌توانید آخرین اخبار رصد اقتصادی و اخبار پربیننده اقتصادی و سیاسی روز را دنبال کنید.